Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Seyrederek değil okuyarak öğrenmek...

12 Mart 2018, 08:04

Bir zamanlar "konuşan toplum" sloganıyla tartışma programları seyrederdik. Heyecanlıydık, darbenin tesiri yeni yeni geçmişti, kavgadan henüz çıkmış, dışarıda konuşamadığımız şeyleri cezaevinde konuşmaya başlamıştık; birbirimizi keşfettiğimiz yıllardı...

Güzel günlerdi...

Daha sonra televizyoncular "reyting"i keşfetti. Konuşma bitti kavga başladı; masal sona erdi...

"Konuşan Türkiye" masalını 10 yılda tüketen bir toplumuz. İyi başlayıp kötü biten bir denemeydi.

Şimdi ise "seyreden toplumu" talim ediyoruz. Türk toplumu garip bir şekilde televizyonun karşısına kilitlenmiş, dizi seyrederek kendini geliştiriyor (!). Garip bir halet-i ruhiye içerisinde tarih, bilim aklınıza ne gelirse diziler yolu ile öğrenebileceğini zanneden bir toplum olduk. Artık kelli felli bilim adamlar bile dizilerin gerçekliğini tartışırken "hadi canım, o öyle değil miydi?" tepkisi veriyorsa, durum fecaat aşamasına geçmiş demektir.

Elinde kılıç, at üzerinde dizi seyreden zümre meselenin "mizahi" boyutunu temsil ediyor gibi gözükse de bence en sıkıntılı cephesi bu. Toplumda bu  "marazi" hale sahip çok sayıda insanın olduğunu görebiliyoruz ki bu duruma hekimler el atmalı.

Tarih, bir toplumun sağlığı, gelecek nesillere aktarılan yalan yanlış bilgiler ve bir yönetmenin tabiri ile "reyting uğruna televizyon yıldızına dönüştürülen" tarihi şahsiyetler.

Bilmem farkında mısınız ama ciddi bir sorunumuz var...

Tabii ki televizyon dizileri bir kurgudur ve bu dizilerde oynayan bir aktörün de dediği gibi yapanın, yönetenin hayal dünyasından kesitler içerebilir. Anlaşılan o ki, dizileri yapanlardan daha fazla ciddiye alan bir zihniyet dünyasına geçiş yapmışız.

Evet, tarihi dizilerin hikâyesini, görüp görmediği yerleri eleştirebiliriz. Fakat dizi, tarihi bir şahsiyeti merkeze alıyorsa tarihi gerçeğin esası üzerinde yürümek gerekir. Mesela 50 yıl sonra alınan bir kaleyi/şehri o arkadaşa fethettirmemeniz gerekir. Hadi buna da "tamam" diyelim ama buradaki sorun tarihi dizilerden öğrenme düşüncesidir.

İşte bu noktada "seyrederek öğrenen toplum" devreye giriyor. Millet olarak kitap ile ünsiyetimiz zayıf. Konu "politik" değil "sosyolojik" bir meseledir. "Darbeler, ara dönemler kitap okuma alışkanlığımızın gelişmesine engel oldu" iddiasına sığınanlar veya "Osmanlı, halkımızı cahil bıraktı" tesellisi ile kendini avutanlar Avrupa tarihini okumalı.

Bir zamanlar Avrupa'da, okumak ve yazmak bugünkü kadar kolay değildi. İspanyol Engizisyonu'ndan kağnılarla kaçırılan notların Engizisyonun uzanamadığı ülkelerde basılıp yine kağnılarla dağıtıldığı bir Avrupa da vardı.

Bizim bu kadar meşakkate katlanmamıza gerek yok. Elimizi raflara uzatmamız kâfi...

Muhakkak ki temaşa sanatları da önemlidir, dizi seyredebiliriz, sinemayı atlamamalıyız ve her Türk ömründe birkaç kez (!) tiyatroya gitmelidir. Temaşa ederek de bir şeyler öğrenebiliriz ama bunların hiçbiri temel öğrenim mekanizmaları değil.

Okuyarak öğrenmek meşakkatli bir süreç tabii. Seyretmek daha kolay, zahmetsiz bilgi (?) sunumu da var. Görüldüğü üzere toplumsal alışkanlıklarımıza müsait bir öğrenme şekli.

Ama seyrederek öğrenen bir toplum yapısı ile medeniyetimizi ilerletmemiz mümkün değil...

Okuma, kitap deyince aklıma hep Cemil Meriç gelir. Okumak uğruna gözlerini kaybeden bir adam. İleri derece bozuk gözleri ile kitap okumak için sandalyesini masanın üzerine koyarak ampule yaklaşan bir tefekkür adamıydı Cemil Meriç. Körlük sonrası okuma ihtiyacını gönüllü asistanları ile gideren bir adam.

Okumanın en güzel tarifinin Meriç'ten gelmesi şaşırtıcı değil: "Okumak, iki ruh arasında aşikane bir mülakattır..."

Biraz zor olacak belki, ama başarmamız mümkün. İlk adım okumanın gerekliliğine inanarak atılabilir ki biz "tavsiye" değil "emreden" bir inancın mensubuyuz.

Peki problem nerede?

Sonrasında..."İlk emir Oku!" diyerek başlar büyüklerimiz ama çoklukla seyretmemizi salık verirler.

Bence "okumaya devam et ve anlamaya çalış" ile devam etmeli cümle. O zaman ekonomimiz, politikamız, tarihimiz, ideolojimiz veya sosyal hayatımız daha anlaşılır bir hal almaya başlar.

Biraz da böyle denemeye ne dersiniz?

 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
139 gün önce
237 gün önce
265 gün önce
342 gün önce
356 gün önce
404 gün önce
411 gün önce
418 gün önce
468 gün önce
489 gün önce
496 gün önce
524 gün önce
530 gün önce
537 gün önce
551 gün önce
558 gün önce
572 gün önce
579 gün önce
586 gün önce
594 gün önce
657 gün önce
678 gün önce
691 gün önce
734 gün önce
740 gün önce
761 gün önce
788 gün önce
824 gün önce
839 gün önce
866 gün önce
873 gün önce
881 gün önce
964 gün önce
1000 gün önce
1006 gün önce
1049 gün önce
1091 gün önce
1104 gün önce
1132 gün önce
1174 gün önce
1202 gün önce
1216 gün önce
1272 gün önce
1293 gün önce
1412 gün önce
1420 gün önce
1426 gün önce
1433 gün önce
1440 gün önce
1448 gün önce
1462 gün önce
1475 gün önce
1483 gün önce
1517 gün önce
1532 gün önce
1539 gün önce
1546 gün önce
1587 gün önce
1637 gün önce
1664 gün önce
1700 gün önce
1714 gün önce
1735 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=