Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Medeniyetin iflası...

09 Ekim 2017, 00:01

Mahur Beste'de Ahmet Hamdi garip ihtilalci Sabri Hoca'nın ağzından şunları söyler: "... sen bir medeniyetin iflası nedir bilir misin? İnsan bozulur, insan kalmaz; bir medeniyet insanı insan yapan manevi kıymetler manzumesidir. Anlıyor musun şimdi derdin büyüklüğünü?.."

Bunu anlamak önemli bir aşama. Problemimiz "insan". Hakikat şu ki büyük insanlar büyük medeniyetlerden çıkıyor. İstisnaları bu kategoride değerlendirmiyoruz. Onlar zaten o büyük medeniyetlerin temellerini atma veya diriltme vazifesi ile genelden ayrılıyorlar.

İnsan ve medeniyet birbirini var eden iki unsur. Eğer bir medeniyet tasavvurunuz yoksa iyi insan yetiştirmeniz zor. İyi insan yetiştiremezseniz o medeniyetin maddi ve manevi unsurlarını inşa etmeniz imkânsız. Bugün eğitimden politikaya, ekonomiden çevreye hiçbir konuda ayar tutturamıyorsak bir medeniyet tasavvurumuzun olmayışından.

Yok muydu? Biz büyük medeniyetler kurmuş bir milletin efradıyız, elbette. Ama onu kaybettik, ne yazık ki. Tekrar kazanmak mümkün mü? Tabii ki mümkün, ama böyle değil. "Yeni" bir şeyler söylemek lâzım, ama kadim geleneği yadsımadan. Komplekssiz bir yaklaşımla ve sağlam bir teşhisle. Matematiksel bir çözüme değil, insanımızı bu boş vermişlikten uyandırıp tekrar büyük hayaller kurduracak bir tasavvura ihtiyacımız var.

O zaman iflas eden medeniyetimizi diriltmeye başlayabiliriz. Politik sonuçlar bu müflis medeniyet için sadece bir menfez açacaktır. Kaldı ki siyasetimizi bu medeniyet tasavvurunun üzerine inşa edemezsek sonuç elde etmemiz mümkün olmaz. Çünkü politikacı mesleği icabı pragmatik sonuçlarla ilgilenir. Onun için Süleymaniye'yi ortaya çıkaran mimari ruh ve estetik süreçler sadece bir ayrıntıdır; o onda güzel bir inşaat görür. Onu yapan olarak alacağı "takdir"i hedefler.

O yüzden "yol medeniyettir" bir motto olmuştur günümüzde. Aslında o yüksek medeniyetten geldiğimiz noktayı çok güzel özetleyen bir cümledir bu. Bu diskurun/mottonun, adına her ne derseniz, muhafazakâr-maneviyatçı bir anlayıştan çıkması ve kabul görmesi geldiğimiz noktayı resmetmesi açısından önemli. Muhtemeldir ki yazdığım bu cümlenin anlamı bu çevreler tarafından yine kavranamayacaktır.

Bu sebeple herkesi bu tasavvura ortak etmek zorundayız. İşimiz zor, ama imkânsız değil...

***

Medeniyetin maddi unsurlarını ekonomik imkânlarla oluşturmak mümkün olsaydı inşa ettiğimiz plazaların içinde hâlâ "kültür meselelerinde başarılı olamadık" demezdik. Eğer medeniyetinizin manevi unsurlarını oluşturamazsanız paranın gücüyle ortaya çıkarttığınız şeyler size ait olmaz. "Neden bir mimari anlayışımız yok?" sorusunun da, "eğitim sistemini bir türlü oturtamadık!" serzenişinin de temelinde bu var.

Netice olarak iyi binalardan iyi insanlar çıkar diye bir kaide yoktur.

Sabri Hoca meseleyi çok güzel özetliyor Mahur Beste'de: "... Cahilsin; okur, öğrenirsin. Gerisin; ilerlersin. Adam yok; yetiştirirsin, günün birinde meydana çıkıverir. Paran yok; kazanırsın. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur."

70 küsur yıl önce Ahmet Hamdi'nin tespit ettiği gibi sorunumuz bu: İnsanı bozduk.

İşimiz zor lâkin sabırla "bu müflis medeniyeti diriltecek yeni bir hikâyenin ilk cümlesini nasıl kurabiliriz?" sorusuna cevap bulmak için gayrete devam etmek lâzım...

***

Gemuhluoğlu'nun ardından

Madem yazıyı medeniyet ve onun çıktısı "insan"a bağladık. İflas etmiş medeniyetimizin bile bozamadığı bir insan ile bitirelim. Geçtiğimiz Perşembe (5 Ekim) rahmetli Fethi Gemuhluoğlu'nun ölüm yıldönümü idi. Aşağıda verdiğim, 42 yıl önce yaptığı bir konuşmada söyledikleri sadece halimizi resmetmiyor sorumluluklarımızı da ihtar ediyor. Mekânı Cennet olsun.

"Beyefendiler, günâhlarınız bile şevk içinde olsun eğer günâh işleyecekseniz. Şevki seçiniz. Aşkı seçiniz. Ben aşksız insanlar görüyorum; huzur içinde uyuyorlar, gidiyorlar, gülüyorlar, vitrinlere bakıyorlar; hâlâ büyük büyük pazarlıklar peşindeler, hâlâ büyük büyük ihâlelere giriyorlar. Türkiye'nin içinde bulunduğu felâketi idrâk etmiyorlar, huzur içindeler. Onun için onlara küsüm, onun için onlara kırgınım."

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
53 gün önce
158 gün önce
172 gün önce
221 gün önce
227 gün önce
234 gün önce
284 gün önce
305 gün önce
312 gün önce
340 gün önce
347 gün önce
354 gün önce
368 gün önce
375 gün önce
389 gün önce
396 gün önce
403 gün önce
410 gün önce
473 gün önce
494 gün önce
508 gün önce
550 gün önce
557 gün önce
577 gün önce
604 gün önce
641 gün önce
655 gün önce
683 gün önce
690 gün önce
697 gün önce
781 gün önce
816 gün önce
907 gün önce
921 gün önce
991 gün önce
1019 gün önce
1033 gün önce
1089 gün önce
1110 gün önce
1229 gün önce
1236 gün önce
1243 gün önce
1250 gün önce
1257 gün önce
1264 gün önce
1278 gün önce
1292 gün önce
1299 gün önce
1334 gün önce
1348 gün önce
1355 gün önce
1362 gün önce
1404 gün önce
1453 gün önce
1481 gün önce
1516 gün önce
1530 gün önce
1551 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=