Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Ey devlet aklı, geldiysen masaya üç kere vur!

19 Eylül 2017, 11:18

Televizyonlarda Osmanlı üzerinden göndermelerde bulunmak ve goygoyculukla 'trol besiciliği' yapmak çok kolay ve bereketli bir iş!.. Peki ders çıkarmada durum nedir?

Günümüze uygun bir örneği hatırlatalım ve karşılaştırma yapalım:

Yakın tarihin bilinen sayfalarından birisidir... Özellikle 20. Yüzyıl'ın başında Osmanlı Devleti'nin iyice zayıfladığını kestiren ve bölgede dönüşümlü biçimde Ruslarla ve İngilizlerle iş birliği yaparak 'fırsat'ı önce 'isyan'a, sonra da bağımsızlığa çevirmek isteyen Barzanî ağırlıklı bir yapı vardı...

Barzanîlerin önderi Şeyh Abdüsselam, yani Mesud Barzanî'nin büyük amcası, bölgenin ileri gelen Kürt aşiret reislerini Kadirî tekkesinin lideri Şeyh Nur Muhammed Brifkanî'nin evinde toplar... Abdüsselam, ortaya üzerinde uzlaşma sağlamak istediği ve Bâb-ı Âli'ye dayatma yapacakları beş madde getirir... Bunlar, Kürtçe'nin 'resmî dil' olarak kabul edilmesini, 'eğitimin Kürtçe yapılması'nı, bölgede yöneticilik yapan kamu görevlilerinin 'Kürtçe'yi çok iyi bilenlerden seçilmesi'ni ve 'vergilerden sağlanan gelirin bölgede harcanması'nı içeren 'tanıdık' maddelerdi...

Bir de beşinci madde vardı... O da, 'mahkemelerce uyulması gereken ahkâmın şeriata dayanması'ydı... Bu son maddenin gerekçesinin 'politik' olduğu ve dinî hassasiyeti yüksek bazı aşiret reislerini etkilemek amacıyla eklendiği rivayet edilir...

***

'Siyasî Kürtçü' sözde tarihçilerin aksini bildirmesine rağmen, aşiret reisleri arasında uzlaşma sağlanamaz, teklif onay görmez... Ama buna rağmen Şeyh Abdüsselam, bu talepleri önce Emin Ali Bedirhan ve tahtın ekmeğini yiyen, rütbesini alan ve ilk fırsatta ihanet eden Şerif Paşa'ya onaylatır, ardından da kendi adına bir telgrafla başkente gönderir...

Devleti yönetenler, o zayıf ve parçalanma arifesindeki kara günlerde bile şimdikilerden daha fazla ferasete sahipti... Bunun bir 'isyan zinciri'ne zemin hazırlayacağı anlaşılınca, o günkü 'devlet aklı' derhal tedbir aldı... Bölgeye Dağıstanlı Mehmet Paşa komutasında ordu gönderildi ve ilk isyan bastırıldı...

Devletin kararlılığı Barzanîlerin yalnız kalmasına sebep olmuş, bazı aşiretler tarafsız kalırken, birçok aşiret de 'siyasî Kürtçü' tarihçilerin ifadesiyle 'saldırganlar'ın yanında yer almıştı... Sadece bu kararlılığın sebep olduğu etki bile, şimdiki yöneticilerin ders çıkarması gereken 'tarihî gerçek'tir... Ama onların bu gerçekten yola çıkmak yerine, isyana gerekçe oluşturmak için madde dayatan kafanın yüz yıllık 'izdüşüm'ünü ciddiye alarak çözüme gitmeye çalışması neyle izah edilebilirdi?

***

'Devlet aklı' o gün kararlılık gerektirmişti ve gereğini yaptı... Tereddüt geçirse ve otoritesini sarsacak adımlara hoşgörüyle yaklaşsaydı, değil o günkü Osmanlı'nın, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti'nin bile sınırları farklı olabilirdi... Devlet, otoritesinin bir başka güçle takasa niyetli olmadığını ispatlayınca Şeyh Abdüsselam kaçmak zorunda kaldı... Ama yakalanacaktı, üstelik onu yine Kürtler yakalayacak ve devlete teslim edecekti... Yine bir Kürt olduğu söylenen Süleyman Nazif'in Musul Valiliği sırasında yargılanacak ve idam edilecekti...

Sözünü ettiğimiz 'siyasî Kürtçü' tarihçiler, Şeyh Abdusselam Barzanî için, Birinci Dünya Savaşı sonunda yaşıyor olsaydı 'bağımsızlık' hareketinin çok farklı bir pozisyonda olacağını iddia ederlerken, pek de haksız sayılmazlar... Bâb-ı Âli çökerken bile o büyük 'devlet aklı'ndan izler taşıyordu... Bir gün Ruslarla, bir gün İngilizlerle 'isyan dansı' eden ihaneti hiç affetmedi ve üzerine gitti... Otoritesinde bırakacağı boşluğun bir başka otorite tarafından derhal doldurulabileceğini ve bölgedeki güç dengesinin değişmesi durumunda, kendisinden yana olan 'sadıklar'ın bile o yeni otoritenin emrine girebileceğini kestirebiliyordu, fırsat vermedi...

***

Şimdikiler ne yaptılar?

Diyarbakır'daki toplu açılış töreninde "Unutmayın kardeşlerim, söz silahtan etkilidir. Siyaset, şiddetten çok daha etkilidir. Zalimin değil kendi halkının, kendi kardeşlerinin, mazlumların yanında durmak esastır. Ayrılıktan, çatışmadan, savaştan yana değil her zaman barıştan, dostluktan, kardeşlikten yana olmak önemlidir. İşte onun için Kak (Ağabey) Mesud başarılı oldu. İşte onun için Mesud kardeşim tarih yazdı..." diye konuşarak onun 36. paralelin kuzeyinde oluşturdukları fiilî modelini öve öve bitiremediler...

 'Kırmızı çizgiler' günden güne buharlaşırken, onu ağırlamaktan, alkışlamaktan, ayağına kırmızı halı sermekten, direklere sözde bayrak asmaktan hep onur duydular... Ama Allah'ları var, mesele devlet televizyonunda Osmanlı filmi çevirmeye geldi mi, pek de başarılı oldular!..

Diliyoruz şu kritik süreçte 'devlet aklı' avdet eder...

Kaynak: Ey devlet aklı, geldiysen masaya üç kere vur! - Servet AVCI

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
99 gün önce
107 gün önce
187 gün önce
218 gün önce
221 gün önce
242 gün önce
246 gün önce
247 gün önce
260 gün önce
267 gün önce
271 gün önce
291 gün önce
368 gün önce
375 gün önce
379 gün önce
386 gün önce
415 gün önce
422 gün önce
428 gün önce
463 gün önce
478 gün önce
515 gün önce
517 gün önce
550 gün önce
576 gün önce
594 gün önce
608 gün önce
617 gün önce
622 gün önce
624 gün önce
673 gün önce
685 gün önce
690 gün önce
692 gün önce
708 gün önce
713 gün önce
732 gün önce
736 gün önce
767 gün önce
769 gün önce
776 gün önce
785 gün önce
811 gün önce
827 gün önce
832 gün önce
841 gün önce
842 gün önce
848 gün önce
856 gün önce
859 gün önce
862 gün önce
876 gün önce
932 gün önce
953 gün önce
968 gün önce
1017 gün önce
1024 gün önce
1027 gün önce
1030 gün önce
1051 gün önce
1087 gün önce
1098 gün önce
1156 gün önce
1199 gün önce
1202 gün önce
1224 gün önce
1261 gün önce
1268 gün önce
1275 gün önce
1332 gün önce
1335 gün önce
1374 gün önce
1381 gün önce
1388 gün önce
1395 gün önce
1399 gün önce
1405 gün önce
1441 gün önce
1461 gün önce
1471 gün önce
1485 gün önce
1496 gün önce
1520 gün önce
1591 gün önce
1611 gün önce
1615 gün önce
1629 gün önce
1633 gün önce
1636 gün önce
1658 gün önce
1660 gün önce
1664 gün önce
1682 gün önce
1688 gün önce
1689 gün önce
1699 gün önce
1706 gün önce
1742 gün önce
1759 gün önce
1773 gün önce
1792 gün önce


bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=