Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Ey devlet aklı, geldiysen masaya üç kere vur!

19 Eylül 2017, 11:18

Televizyonlarda Osmanlı üzerinden göndermelerde bulunmak ve goygoyculukla 'trol besiciliği' yapmak çok kolay ve bereketli bir iş!.. Peki ders çıkarmada durum nedir?

Günümüze uygun bir örneği hatırlatalım ve karşılaştırma yapalım:

Yakın tarihin bilinen sayfalarından birisidir... Özellikle 20. Yüzyıl'ın başında Osmanlı Devleti'nin iyice zayıfladığını kestiren ve bölgede dönüşümlü biçimde Ruslarla ve İngilizlerle iş birliği yaparak 'fırsat'ı önce 'isyan'a, sonra da bağımsızlığa çevirmek isteyen Barzanî ağırlıklı bir yapı vardı...

Barzanîlerin önderi Şeyh Abdüsselam, yani Mesud Barzanî'nin büyük amcası, bölgenin ileri gelen Kürt aşiret reislerini Kadirî tekkesinin lideri Şeyh Nur Muhammed Brifkanî'nin evinde toplar... Abdüsselam, ortaya üzerinde uzlaşma sağlamak istediği ve Bâb-ı Âli'ye dayatma yapacakları beş madde getirir... Bunlar, Kürtçe'nin 'resmî dil' olarak kabul edilmesini, 'eğitimin Kürtçe yapılması'nı, bölgede yöneticilik yapan kamu görevlilerinin 'Kürtçe'yi çok iyi bilenlerden seçilmesi'ni ve 'vergilerden sağlanan gelirin bölgede harcanması'nı içeren 'tanıdık' maddelerdi...

Bir de beşinci madde vardı... O da, 'mahkemelerce uyulması gereken ahkâmın şeriata dayanması'ydı... Bu son maddenin gerekçesinin 'politik' olduğu ve dinî hassasiyeti yüksek bazı aşiret reislerini etkilemek amacıyla eklendiği rivayet edilir...

***

'Siyasî Kürtçü' sözde tarihçilerin aksini bildirmesine rağmen, aşiret reisleri arasında uzlaşma sağlanamaz, teklif onay görmez... Ama buna rağmen Şeyh Abdüsselam, bu talepleri önce Emin Ali Bedirhan ve tahtın ekmeğini yiyen, rütbesini alan ve ilk fırsatta ihanet eden Şerif Paşa'ya onaylatır, ardından da kendi adına bir telgrafla başkente gönderir...

Devleti yönetenler, o zayıf ve parçalanma arifesindeki kara günlerde bile şimdikilerden daha fazla ferasete sahipti... Bunun bir 'isyan zinciri'ne zemin hazırlayacağı anlaşılınca, o günkü 'devlet aklı' derhal tedbir aldı... Bölgeye Dağıstanlı Mehmet Paşa komutasında ordu gönderildi ve ilk isyan bastırıldı...

Devletin kararlılığı Barzanîlerin yalnız kalmasına sebep olmuş, bazı aşiretler tarafsız kalırken, birçok aşiret de 'siyasî Kürtçü' tarihçilerin ifadesiyle 'saldırganlar'ın yanında yer almıştı... Sadece bu kararlılığın sebep olduğu etki bile, şimdiki yöneticilerin ders çıkarması gereken 'tarihî gerçek'tir... Ama onların bu gerçekten yola çıkmak yerine, isyana gerekçe oluşturmak için madde dayatan kafanın yüz yıllık 'izdüşüm'ünü ciddiye alarak çözüme gitmeye çalışması neyle izah edilebilirdi?

***

'Devlet aklı' o gün kararlılık gerektirmişti ve gereğini yaptı... Tereddüt geçirse ve otoritesini sarsacak adımlara hoşgörüyle yaklaşsaydı, değil o günkü Osmanlı'nın, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti'nin bile sınırları farklı olabilirdi... Devlet, otoritesinin bir başka güçle takasa niyetli olmadığını ispatlayınca Şeyh Abdüsselam kaçmak zorunda kaldı... Ama yakalanacaktı, üstelik onu yine Kürtler yakalayacak ve devlete teslim edecekti... Yine bir Kürt olduğu söylenen Süleyman Nazif'in Musul Valiliği sırasında yargılanacak ve idam edilecekti...

Sözünü ettiğimiz 'siyasî Kürtçü' tarihçiler, Şeyh Abdusselam Barzanî için, Birinci Dünya Savaşı sonunda yaşıyor olsaydı 'bağımsızlık' hareketinin çok farklı bir pozisyonda olacağını iddia ederlerken, pek de haksız sayılmazlar... Bâb-ı Âli çökerken bile o büyük 'devlet aklı'ndan izler taşıyordu... Bir gün Ruslarla, bir gün İngilizlerle 'isyan dansı' eden ihaneti hiç affetmedi ve üzerine gitti... Otoritesinde bırakacağı boşluğun bir başka otorite tarafından derhal doldurulabileceğini ve bölgedeki güç dengesinin değişmesi durumunda, kendisinden yana olan 'sadıklar'ın bile o yeni otoritenin emrine girebileceğini kestirebiliyordu, fırsat vermedi...

***

Şimdikiler ne yaptılar?

Diyarbakır'daki toplu açılış töreninde "Unutmayın kardeşlerim, söz silahtan etkilidir. Siyaset, şiddetten çok daha etkilidir. Zalimin değil kendi halkının, kendi kardeşlerinin, mazlumların yanında durmak esastır. Ayrılıktan, çatışmadan, savaştan yana değil her zaman barıştan, dostluktan, kardeşlikten yana olmak önemlidir. İşte onun için Kak (Ağabey) Mesud başarılı oldu. İşte onun için Mesud kardeşim tarih yazdı..." diye konuşarak onun 36. paralelin kuzeyinde oluşturdukları fiilî modelini öve öve bitiremediler...

 'Kırmızı çizgiler' günden güne buharlaşırken, onu ağırlamaktan, alkışlamaktan, ayağına kırmızı halı sermekten, direklere sözde bayrak asmaktan hep onur duydular... Ama Allah'ları var, mesele devlet televizyonunda Osmanlı filmi çevirmeye geldi mi, pek de başarılı oldular!..

Diliyoruz şu kritik süreçte 'devlet aklı' avdet eder...

Kaynak: Ey devlet aklı, geldiysen masaya üç kere vur! - Servet AVCI

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
8 gün önce
16 gün önce
96 gün önce
127 gün önce
130 gün önce
152 gün önce
156 gün önce
157 gün önce
170 gün önce
177 gün önce
181 gün önce
201 gün önce
278 gün önce
285 gün önce
289 gün önce
295 gün önce
325 gün önce
332 gün önce
338 gün önce
373 gün önce
387 gün önce
424 gün önce
427 gün önce
460 gün önce
485 gün önce
503 gün önce
517 gün önce
527 gün önce
531 gün önce
533 gün önce
583 gün önce
594 gün önce
599 gün önce
602 gün önce
617 gün önce
623 gün önce
641 gün önce
645 gün önce
676 gün önce
679 gün önce
685 gün önce
694 gün önce
720 gün önce
736 gün önce
741 gün önce
750 gün önce
751 gün önce
757 gün önce
765 gün önce
769 gün önce
771 gün önce
786 gün önce
841 gün önce
862 gün önce
877 gün önce
926 gün önce
934 gün önce
936 gün önce
940 gün önce
961 gün önce
996 gün önce
1007 gün önce
1065 gün önce
1108 gün önce
1111 gün önce
1133 gün önce
1171 gün önce
1177 gün önce
1185 gün önce
1241 gün önce
1244 gün önce
1283 gün önce
1290 gün önce
1297 gün önce
1304 gün önce
1308 gün önce
1314 gün önce
1350 gün önce
1370 gün önce
1381 gün önce
1395 gün önce
1406 gün önce
1430 gün önce
1501 gün önce
1520 gün önce
1524 gün önce
1538 gün önce
1542 gün önce
1546 gün önce
1567 gün önce
1569 gün önce
1573 gün önce
1591 gün önce
1597 gün önce
1598 gün önce
1608 gün önce
1616 gün önce
1652 gün önce
1669 gün önce
1683 gün önce
1701 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=