Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Dil giderse ne kalır?

26 Mayıs 2017, 00:01

Türkçeden kaçışa yol açan bu kompleksin bir izahı olmalı... Her geçen gün yenileri yükselen kulelerin isimlerine bakan, o binaları 'işgal komiserliği' zanneder!.. "Mimarî, felsefenin sükût etmiş hâlidir" diyen Hegel'e inatla şehirlerimiz estetikten mahrum bir şekilde bozulurken, felsefemizden ve kültürümüzden gittikçe koparılıyor... Bu kopuştan dilimiz de payını alıyor...

Büyük inşaat firmalarının 'towers'lı, 'city'li, 'country'li, 'mall'lı, 'center'lı tabelaları, 'dil' diye bir derdi olanların elbette içini karartıyor... Bilimden, ticaretten ve sanattan dışlanacak bir dil kendisini ne kadar koruyabilir?

Türkçe, "Dil giderse ne kalır?" diye endişe edecek yöneticilerin ilgisine, devletin bu alandaki korumacılığına ve düzenleyiciliğine muhtaç... Hayatımıza farklı bir kültürü sokmuş ve kapitalizmin bitmek bilmeyen iştahını sergilemiş büyük alışveriş merkezlerinin isimlerinden rahatsız olmayan bir devlet ve onun yöneticisi, değerlerini çok ciddi biçimde kaybetmeye yüz tutmuş demektir...

***

Zeytine 'zeytin' değil de 'olivium' dediğimizde değişeni anlamayan ve bu konuda endişesi olanlara bön bön bakan ilgili, gerçekten ilgili midir? İstanbul'un alışveriş merkezlerinde dünyanın her 'mal'ını bulursunuz da Türkçeyi daha zor bulursunuz!.. Ne demek 'Atrium'? Roma evlerinde ve ilk kiliselerde kullanılan avluymuş!.. Ya da 'Palladyum'? Meğer o da Helen mitolojisinin mirasıymış... Pallas isimli tanrıçanın Truva'yı koruyan heykelinin ismiymiş...

İstanbul'daki bir diğer alışveriş merkezinin ismi de Nautilus!.. Sözlükten anlamına baktım: Kafadan bacaklılar sınıfından bir familyanın tipik cinsiymiş!.. Sonradan bu isim ilk denizaltıya da verilmiş... 'Kafadan bacaklılar' ironi gibi değil mi?

Büyükçekmece'nin eski ismi 'Atirus'muş ya? Oraya yapılacak alışveriş merkezine o ismi vermesek çatlardık!.. Tarihi yaşatmak lâzım ne de olsa!.. Saygın istisnaları var ama İstanbul'daki çoğunluğa bakın: Viaport, Town Center, Paradise, Parkway, Polcenter, Mayadrom, Neocity, Olimpa, Maxi, Galleria, Historia, Millenium, Lilyum, Colony, Flyinn, Foxcity, Capitol, Carium, Aquarium, Vialand vs. vs...

Sanki başkent Ankara farklı mı? 'Mal'ı eksik değil, çünkü Ankamall var!.. Son dönemde iyice serpilen muhafazakâr sosyetenin gözde bölgesinde Antares hizmete girdi... Onun da anlamına bakıldığında neo-muhafazakârlığa pek de uyumlu bir sonuca ulaşılıyor... Antares, Samanyolu'nda yer alan parlak bir yıldızmış... Ares, Helen mitolojisinde 'savaş tanrısı'ymış... Nata Vega'nın 'vega'sı ise Çalgı takımyıldızında bir yıldızmış...

Ankaralı AVM'ciler konuya astrolojik yaklaşmışlar genellikle!.. Yeni açılan Taurus da takımyıldızlardan birisinin ismiymiş ve Latincede 'boğa' anlamına geliyormuş... Açılışını Başbakan'ın yaptığı "Bu ismi değiştirin" talimatını verdiği ve nedense değiştirilmediği 'Next Level' zaten mâlûm!.. Karşısındaki Armada ise İspanyolca 'donanma' demek... Optimum, Panora, Acity, Arcadium, Galleria, Gordion, Via/Life ve diğerleri de Ankara gerçeği...

Türkçenin, kapitalizmin beraberinde taşıdığı kültür karşısında düştüğü dram bu... Dil alanı devletlerin belki de en fazla 'korumacılık' göstermesi gereken bir alan... Eğitim faaliyetleri, teşvikler ve önceliklerle Türkçenin 'pozitif ayrımcılığa' tâbi tutulması gerekiyordu... Dili korumak ve geliştirmek bir devlet politikası olmazsa, o dilin ve o dili konuşanların, dünyadaki bu büyük etkileşime ve 'altını olanın kuralı koyduğu' bir küresel yayılmacılığa karşı çok fazla direnebilmesi mümkün değil...

Kimisinde modaya, kimisinde görgüsüzlüğe, kimisinde de yabancıya olan düşkünlüğün bir pazarlama stratejisine dönüşmesine bağlı bu erozyonu ancak devlet politikası frenleyebilir...

***

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türk Dil Kurultayı'nda yaptığı konuşma dört yıl önceki bu yazımı aklıma getirdi... Erdoğan, Goethe'ye atıfta bulunarak "Bir milletin diliyle oynamaktan daha büyük suikast olamaz" gerçeğini hatırlattı... "Kafeterya, club, arena gibi tabelaları belediyelere sök diyoruz ama yaptıramıyoruz" dedi...

Mevcut güçle 'Erdoğan' ve 'yaptıramamak' kelimeleri aynı cümle içinde pek de uyumlu durmuyor... Sadece daha büyük irade konması lâzım... Cumhurbaşkanı, bu işe, açılışında "Değiştirin" talimatını verdiği ve kendisine pek yakın insanların sahibi olduğu 'Next Level'dan başlayabilir... 'Dil' hassasiyeti olan bizlere de alkışlamak düşer...

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
13 gün önce
20 gün önce
44 gün önce
121 gün önce
128 gün önce
132 gün önce
138 gün önce
168 gün önce
175 gün önce
181 gün önce
216 gün önce
230 gün önce
267 gün önce
270 gün önce
303 gün önce
328 gün önce
346 gün önce
360 gün önce
370 gün önce
374 gün önce
376 gün önce
426 gün önce
437 gün önce
442 gün önce
445 gün önce
460 gün önce
466 gün önce
484 gün önce
488 gün önce
519 gün önce
522 gün önce
528 gün önce
537 gün önce
563 gün önce
579 gün önce
584 gün önce
593 gün önce
594 gün önce
600 gün önce
608 gün önce
612 gün önce
614 gün önce
629 gün önce
684 gün önce
705 gün önce
720 gün önce
769 gün önce
777 gün önce
779 gün önce
783 gün önce
804 gün önce
839 gün önce
850 gün önce
908 gün önce
951 gün önce
1014 gün önce
1020 gün önce
1028 gün önce
1084 gün önce
1087 gün önce
1126 gün önce
1133 gün önce
1140 gün önce
1147 gün önce
1151 gün önce
1157 gün önce
1193 gün önce
1213 gün önce
1224 gün önce
1238 gün önce
1249 gün önce
1273 gün önce
1344 gün önce
1363 gün önce
1367 gün önce
1381 gün önce
1385 gün önce
1389 gün önce
1410 gün önce
1412 gün önce
1416 gün önce
1434 gün önce
1440 gün önce
1441 gün önce
1451 gün önce
1459 gün önce
1495 gün önce
1512 gün önce
1526 gün önce
1544 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=