Lütfen bekleyin..

Ahmet Takan

"4 buçuk artı paralel devlet"

05 Mayıs 2017, 11:42

Paat diye gireyim!..

"Her şey oldu bitti, tamam" deyip... Anayasanın değiştirilen maddelerini  bir tarafa bırakıp, içeriklerini de unutup gidecek miyiz?.. Çok lazım olduğunda nasıl olsa ilgili linkten tıklar bakar, hatırlar mıyız?..

Yok efendim... Öyle değil... Satırları işgal etmemek adına iç ve dış siyaset gündemimizin başlıklarını siz alt alta koyun. Hiç de öyle "sandığa gittik oyumuzu attık, tamam artık bir dahaki seçime kadar işimiz bitti" dedirtecek cinsten değil. 2019'u beklemeden kabul edilen anayasa değişikliğinin fiilen nasıl yürürlüğe sokulduğunu iliklerimize kadar yaşayacağız.

Langadanak konuya onun için girdim işte. 21'inci Yüzyıl Türkiye Enstitüsü  Başkanı Cahit Armağan Dilek ile derin bir sohbete dalmıştık. Sincar, Karaçok, El Bab, Rakka, İdlip, IŞİD, PKK, YPG, ABD, Rusya, Suriye, İran  derken birden nasıl oldu anlamadım. Laf döndü dolaştı referandum ve anayasa değişikliklerine geldi. Görüş ve analizlerine çok değer verdiğim Dilek, "4 buçuk artı paralel devlet yapılanması" dedi. "Nasıl yani" diye sordum. O da anlattı:

" İçi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı

 Bu yapı aslında mevcut devlet yapılanması (Bakanlıklar, kurumlar, kuruluşlar vs..) ama yapılan anayasa değişiklikleriyle içi boşaltıldı, Bakanların da bürokrat haline geldiği ancak karar alma veya inisiyatif kullanma yetkisi olmayan, sonuç alamayan bürokrasisi daha da artmış ve işlemez hale gelmiş devlet yapısı. Karar gerektirmeyen, rutine binmiş bürokratik işleri yaparken en üstten Başkan'dan gelen talimatlara öncelik veren devlet.

Kişi devleti yapısı

Tek karar vericinin olduğu, devletin açıklamasız ve gerekçesiz yeniden istediği şekilde yapılandırma yetkisinin tek bir kişide olduğu, bütün üst düzey atamaların veya görevden almaların başka bir makamın denetimi ve kontrolü olmaksızın tek bir kişi tarafından yapılıyor olduğu, savunma güvenlik politikalarının belirlenmesinin ve uygulatılmasının tek kişinin elinde olduğu, Meclis'in kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanlığı kararname yetkileri arasında kesin ayırım yapılmadığı için yasama yetkisinin tek bir kişi tarafından kullanılabilecek olduğu bir yapıda Cumhurbaşkanı seçilen kişi adeta bir devlet gücündedir.

Parti devleti yapısı

Cumhurbaşkanı partili olmasıyla partinin genel başkanı da olacak. Cumhurbaşkanı'nın bir çok talimatını parti teşkilatı üzerinden vermesinin önü açılmaktadır. Bütün yetkileri üzerinde toplamış bir Cumhurbaşkanı'nın talimat verirken onun parti işi mi devlet işi mi ayırdında olma ihtiyacını hissetmesi beklenemez. Çünkü talimatının bir şekilde kanunlara göre sorumlu noktalara ulaşacağını farz edecektir. İşte tam da bu noktada parti devleti ortaya çıkmaktadır. Her seviyedeki parti yöneticileri Cumhurbaşkanı'nın talimatı olsun olmasın partinin taleplerini Cumhurbaşkanı talimatıymış gibi bürokratik işlemleri yapmak durumundaki resmi devlet yapısına yine talimat olarak ulaştıracaktır. Resmi devlet yapısındaki örneğin, bir Bakanlık, Valilik ya da Kaymakamlığın parti tarafından kendisine ulaştırılan hususun Cumhurbaşkanı talimatı olup olmadığını Cumhurbaşkanı'ndan teyit etmesi mümkün değildir. Mecburen kabullenip yapacaktır.

Danışmanlar devleti yapısı

Bu karmaşık yapı içinde işini yaptıramayan, resmi yollardan içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı içinde taleplerine cevap alamayanlar tek karar vericiye ulaşmak için aracı, tanıdık, eş-dost bulma arayışına girişecektir. Bu bağlamda mevcut fiili uygulamanın oluşturduğu kültürün de etkisiyle her seviyedeki danışmanlar devreye girecektir. Bu ister istemez yasa dışı bir yapının ortaya çıkmasına da neden olacaktır. Çünkü tek karar vericiye ulaşma vaadi üzerinden kurulacak yapı, kanunlarda yer alamayan bir karar alma süreci uygulamaya girmiş olacaktır.

Eyaletli devlet yapısı (PKK devletçiği)

Cumhurbaşkanı'nın bir kararnameyle yeni yönetim birimleri, en çok bilinen haliyle bölge yönetimleri oluşturma yetkisi vardır. Bu en açık anlamıyla özerk bölge ya da eyalet yönetimi oluşturmadır. Türkiye'de böyle bir yapıyı açıkça talep eden isteyen tek örgüt var, o da PKK terör örgütü. PKK'yı taşeron olarak kullanan dış aktörler de yıllardır bu dayatmayı yapmaktadır. Meclis'ten böyle bir düzenlemeyi geçiremeyen PKK ve dış destekçilerinin bütün yetkilerin toplandığı tek bir kişiyi baskı ve şantajlarla bu düzenlemeye zorlayacaklar tespiti hiç de abartı değildir. PKK'nın bu yapıyı Doğu ve Güneydoğu'da isteyeceği düşünüldüğünde "buçuk" paralel yapılanma olarak görülebilir. Tabii şimdilik bu buçuk yapılanma için PKK gözüküyor ama ilerleyen dönemlerde o adı sık sık telaffuz edilen alt kimliklerden de buçuk yapılanma isteyenler olur mu? Örneğin, 4 milyon Suriyeli göçmenin yoğun yaşadığı Gaziantep-Kilis-Hatay bölgesinde "Küçük Suriye" bölgesi oluşması için baskı oluşur mu bilinmez.

İşte 4 buçuk artı paralel devlet yapılanması dediğim şey budur."

Bir uyarı daha yaptı Cahit Armağan Dilek;

"2003'ten bu yana yoğunlaşan FETÖ paralel yapılanması ve çözüm süreciyle birlikte PKK'nın oluşturduğu bölgesel paralel yapıların Türkiye Cumhuriyeti'ni ne kadar büyük bir terör sarmalına soktuğunu ve 15 Temmuz darbe girişimine maruz bıraktığını yaşadık. Halen FETÖ paralel devlet yapılanmasıyla mücadele edildiği bir ortamda; FETÖ'nün henüz devletin içinden temizlenemediği, yeni arayışlara girişebileceği değerlendirmeleri de dikkate alındığında yeni anayasanın yeni paralel yapılanmalar üretilmesine ortam sağlayacağı tehlikesini mutlaka görmeliyiz. Çünkü halen varlığını sürdüren FETÖ'nün yanında ortaya çıkabilecek yeni paralel yapılanmalar Türkiye Cumhuriyeti devletini yönetilmez devlet ya da başarısız devlet (failed state) haline getirecektir."

Siz en iyisi, yeni anayasa kitapçığını başucunuzdan ayırmayın!..

Kaynak: "4 buçuk artı paralel devlet" - Ahmet TAKAN

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
22 gün önce
60 gün önce
76 gün önce
100 gün önce
127 gün önce
175 gün önce
188 gün önce
204 gün önce
205 gün önce
236 gün önce
246 gün önce
296 gün önce
311 gün önce
331 gün önce
335 gün önce
339 gün önce
347 gün önce
368 gün önce
374 gün önce
388 gün önce
406 gün önce
414 gün önce
429 gün önce
442 gün önce
444 gün önce
447 gün önce
457 gün önce
474 gün önce
491 gün önce
513 gün önce
518 gün önce
519 gün önce
542 gün önce
557 gün önce
558 gün önce
587 gün önce
597 gün önce
660 gün önce
680 gün önce
681 gün önce
686 gün önce
703 gün önce
714 gün önce
736 gün önce
744 gün önce
745 gün önce
747 gün önce
759 gün önce
780 gün önce
813 gün önce
823 gün önce
830 gün önce
840 gün önce
848 gün önce
857 gün önce
880 gün önce
883 gün önce
885 gün önce
897 gün önce
899 gün önce
901 gün önce
907 gün önce
912 gün önce
914 gün önce
947 gün önce
959 gün önce
1030 gün önce
1032 gün önce
1073 gün önce
1112 gün önce
1153 gün önce
1156 gün önce
1158 gün önce
1166 gün önce
1206 gün önce
1213 gün önce
1242 gün önce
1245 gün önce
1267 gün önce
1280 gün önce
1282 gün önce
1301 gün önce
1307 gün önce
1315 gün önce
1318 gün önce
1320 gün önce
1322 gün önce
1328 gün önce
1331 gün önce
1342 gün önce
1350 gün önce
1352 gün önce
1353 gün önce
1360 gün önce
1367 gün önce
1375 gün önce
1382 gün önce
1384 gün önce
1389 gün önce
1391 gün önce
1394 gün önce
1395 gün önce
1405 gün önce
1413 gün önce
1426 gün önce
1481 gün önce
1484 gün önce
1497 gün önce
1506 gün önce
1513 gün önce
1520 gün önce
1522 gün önce
1536 gün önce
1556 gün önce
1562 gün önce
1581 gün önce
1586 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=