Lütfen bekleyin..

Ahmet Takan

"4 buçuk artı paralel devlet"

05 Mayıs 2017, 11:42

Paat diye gireyim!..

"Her şey oldu bitti, tamam" deyip... Anayasanın değiştirilen maddelerini  bir tarafa bırakıp, içeriklerini de unutup gidecek miyiz?.. Çok lazım olduğunda nasıl olsa ilgili linkten tıklar bakar, hatırlar mıyız?..

Yok efendim... Öyle değil... Satırları işgal etmemek adına iç ve dış siyaset gündemimizin başlıklarını siz alt alta koyun. Hiç de öyle "sandığa gittik oyumuzu attık, tamam artık bir dahaki seçime kadar işimiz bitti" dedirtecek cinsten değil. 2019'u beklemeden kabul edilen anayasa değişikliğinin fiilen nasıl yürürlüğe sokulduğunu iliklerimize kadar yaşayacağız.

Langadanak konuya onun için girdim işte. 21'inci Yüzyıl Türkiye Enstitüsü  Başkanı Cahit Armağan Dilek ile derin bir sohbete dalmıştık. Sincar, Karaçok, El Bab, Rakka, İdlip, IŞİD, PKK, YPG, ABD, Rusya, Suriye, İran  derken birden nasıl oldu anlamadım. Laf döndü dolaştı referandum ve anayasa değişikliklerine geldi. Görüş ve analizlerine çok değer verdiğim Dilek, "4 buçuk artı paralel devlet yapılanması" dedi. "Nasıl yani" diye sordum. O da anlattı:

" İçi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı

 Bu yapı aslında mevcut devlet yapılanması (Bakanlıklar, kurumlar, kuruluşlar vs..) ama yapılan anayasa değişiklikleriyle içi boşaltıldı, Bakanların da bürokrat haline geldiği ancak karar alma veya inisiyatif kullanma yetkisi olmayan, sonuç alamayan bürokrasisi daha da artmış ve işlemez hale gelmiş devlet yapısı. Karar gerektirmeyen, rutine binmiş bürokratik işleri yaparken en üstten Başkan'dan gelen talimatlara öncelik veren devlet.

Kişi devleti yapısı

Tek karar vericinin olduğu, devletin açıklamasız ve gerekçesiz yeniden istediği şekilde yapılandırma yetkisinin tek bir kişide olduğu, bütün üst düzey atamaların veya görevden almaların başka bir makamın denetimi ve kontrolü olmaksızın tek bir kişi tarafından yapılıyor olduğu, savunma güvenlik politikalarının belirlenmesinin ve uygulatılmasının tek kişinin elinde olduğu, Meclis'in kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanlığı kararname yetkileri arasında kesin ayırım yapılmadığı için yasama yetkisinin tek bir kişi tarafından kullanılabilecek olduğu bir yapıda Cumhurbaşkanı seçilen kişi adeta bir devlet gücündedir.

Parti devleti yapısı

Cumhurbaşkanı partili olmasıyla partinin genel başkanı da olacak. Cumhurbaşkanı'nın bir çok talimatını parti teşkilatı üzerinden vermesinin önü açılmaktadır. Bütün yetkileri üzerinde toplamış bir Cumhurbaşkanı'nın talimat verirken onun parti işi mi devlet işi mi ayırdında olma ihtiyacını hissetmesi beklenemez. Çünkü talimatının bir şekilde kanunlara göre sorumlu noktalara ulaşacağını farz edecektir. İşte tam da bu noktada parti devleti ortaya çıkmaktadır. Her seviyedeki parti yöneticileri Cumhurbaşkanı'nın talimatı olsun olmasın partinin taleplerini Cumhurbaşkanı talimatıymış gibi bürokratik işlemleri yapmak durumundaki resmi devlet yapısına yine talimat olarak ulaştıracaktır. Resmi devlet yapısındaki örneğin, bir Bakanlık, Valilik ya da Kaymakamlığın parti tarafından kendisine ulaştırılan hususun Cumhurbaşkanı talimatı olup olmadığını Cumhurbaşkanı'ndan teyit etmesi mümkün değildir. Mecburen kabullenip yapacaktır.

Danışmanlar devleti yapısı

Bu karmaşık yapı içinde işini yaptıramayan, resmi yollardan içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı içinde taleplerine cevap alamayanlar tek karar vericiye ulaşmak için aracı, tanıdık, eş-dost bulma arayışına girişecektir. Bu bağlamda mevcut fiili uygulamanın oluşturduğu kültürün de etkisiyle her seviyedeki danışmanlar devreye girecektir. Bu ister istemez yasa dışı bir yapının ortaya çıkmasına da neden olacaktır. Çünkü tek karar vericiye ulaşma vaadi üzerinden kurulacak yapı, kanunlarda yer alamayan bir karar alma süreci uygulamaya girmiş olacaktır.

Eyaletli devlet yapısı (PKK devletçiği)

Cumhurbaşkanı'nın bir kararnameyle yeni yönetim birimleri, en çok bilinen haliyle bölge yönetimleri oluşturma yetkisi vardır. Bu en açık anlamıyla özerk bölge ya da eyalet yönetimi oluşturmadır. Türkiye'de böyle bir yapıyı açıkça talep eden isteyen tek örgüt var, o da PKK terör örgütü. PKK'yı taşeron olarak kullanan dış aktörler de yıllardır bu dayatmayı yapmaktadır. Meclis'ten böyle bir düzenlemeyi geçiremeyen PKK ve dış destekçilerinin bütün yetkilerin toplandığı tek bir kişiyi baskı ve şantajlarla bu düzenlemeye zorlayacaklar tespiti hiç de abartı değildir. PKK'nın bu yapıyı Doğu ve Güneydoğu'da isteyeceği düşünüldüğünde "buçuk" paralel yapılanma olarak görülebilir. Tabii şimdilik bu buçuk yapılanma için PKK gözüküyor ama ilerleyen dönemlerde o adı sık sık telaffuz edilen alt kimliklerden de buçuk yapılanma isteyenler olur mu? Örneğin, 4 milyon Suriyeli göçmenin yoğun yaşadığı Gaziantep-Kilis-Hatay bölgesinde "Küçük Suriye" bölgesi oluşması için baskı oluşur mu bilinmez.

İşte 4 buçuk artı paralel devlet yapılanması dediğim şey budur."

Bir uyarı daha yaptı Cahit Armağan Dilek;

"2003'ten bu yana yoğunlaşan FETÖ paralel yapılanması ve çözüm süreciyle birlikte PKK'nın oluşturduğu bölgesel paralel yapıların Türkiye Cumhuriyeti'ni ne kadar büyük bir terör sarmalına soktuğunu ve 15 Temmuz darbe girişimine maruz bıraktığını yaşadık. Halen FETÖ paralel devlet yapılanmasıyla mücadele edildiği bir ortamda; FETÖ'nün henüz devletin içinden temizlenemediği, yeni arayışlara girişebileceği değerlendirmeleri de dikkate alındığında yeni anayasanın yeni paralel yapılanmalar üretilmesine ortam sağlayacağı tehlikesini mutlaka görmeliyiz. Çünkü halen varlığını sürdüren FETÖ'nün yanında ortaya çıkabilecek yeni paralel yapılanmalar Türkiye Cumhuriyeti devletini yönetilmez devlet ya da başarısız devlet (failed state) haline getirecektir."

Siz en iyisi, yeni anayasa kitapçığını başucunuzdan ayırmayın!..

Kaynak: "4 buçuk artı paralel devlet" - Ahmet TAKAN

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
27 gün önce
33 gün önce
77 gün önce
115 gün önce
131 gün önce
155 gün önce
182 gün önce
231 gün önce
243 gün önce
259 gün önce
260 gün önce
292 gün önce
301 gün önce
351 gün önce
367 gün önce
386 gün önce
390 gün önce
394 gün önce
402 gün önce
423 gün önce
430 gün önce
443 gün önce
461 gün önce
469 gün önce
484 gün önce
498 gün önce
500 gün önce
503 gün önce
512 gün önce
530 gün önce
547 gün önce
569 gün önce
574 gün önce
575 gün önce
598 gün önce
612 gün önce
614 gün önce
643 gün önce
653 gün önce
716 gün önce
736 gün önce
737 gün önce
742 gün önce
759 gün önce
770 gün önce
792 gün önce
800 gün önce
801 gün önce
803 gün önce
815 gün önce
835 gün önce
868 gün önce
878 gün önce
885 gün önce
895 gün önce
903 gün önce
913 gün önce
936 gün önce
939 gün önce
941 gün önce
953 gün önce
954 gün önce
956 gün önce
962 gün önce
968 gün önce
970 gün önce
1003 gün önce
1015 gün önce
1051 gün önce
1086 gün önce
1088 gün önce
1129 gün önce
1168 gün önce
1209 gün önce
1212 gün önce
1214 gün önce
1221 gün önce
1262 gün önce
1269 gün önce
1298 gün önce
1300 gün önce
1322 gün önce
1336 gün önce
1337 gün önce
1356 gün önce
1363 gün önce
1371 gün önce
1373 gün önce
1375 gün önce
1378 gün önce
1384 gün önce
1386 gün önce
1398 gün önce
1406 gün önce
1407 gün önce
1408 gün önce
1416 gün önce
1423 gün önce
1431 gün önce
1438 gün önce
1440 gün önce
1445 gün önce
1447 gün önce
1450 gün önce
1451 gün önce
1461 gün önce
1469 gün önce
1482 gün önce
1536 gün önce
1539 gün önce
1552 gün önce
1562 gün önce
1568 gün önce
1575 gün önce
1578 gün önce
1591 gün önce
1612 gün önce
1618 gün önce
1636 gün önce
1641 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=