Lütfen bekleyin..

Ahmet Takan

"4 buçuk artı paralel devlet"

05 Mayıs 2017, 11:42

Paat diye gireyim!..

"Her şey oldu bitti, tamam" deyip... Anayasanın değiştirilen maddelerini  bir tarafa bırakıp, içeriklerini de unutup gidecek miyiz?.. Çok lazım olduğunda nasıl olsa ilgili linkten tıklar bakar, hatırlar mıyız?..

Yok efendim... Öyle değil... Satırları işgal etmemek adına iç ve dış siyaset gündemimizin başlıklarını siz alt alta koyun. Hiç de öyle "sandığa gittik oyumuzu attık, tamam artık bir dahaki seçime kadar işimiz bitti" dedirtecek cinsten değil. 2019'u beklemeden kabul edilen anayasa değişikliğinin fiilen nasıl yürürlüğe sokulduğunu iliklerimize kadar yaşayacağız.

Langadanak konuya onun için girdim işte. 21'inci Yüzyıl Türkiye Enstitüsü  Başkanı Cahit Armağan Dilek ile derin bir sohbete dalmıştık. Sincar, Karaçok, El Bab, Rakka, İdlip, IŞİD, PKK, YPG, ABD, Rusya, Suriye, İran  derken birden nasıl oldu anlamadım. Laf döndü dolaştı referandum ve anayasa değişikliklerine geldi. Görüş ve analizlerine çok değer verdiğim Dilek, "4 buçuk artı paralel devlet yapılanması" dedi. "Nasıl yani" diye sordum. O da anlattı:

" İçi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı

 Bu yapı aslında mevcut devlet yapılanması (Bakanlıklar, kurumlar, kuruluşlar vs..) ama yapılan anayasa değişiklikleriyle içi boşaltıldı, Bakanların da bürokrat haline geldiği ancak karar alma veya inisiyatif kullanma yetkisi olmayan, sonuç alamayan bürokrasisi daha da artmış ve işlemez hale gelmiş devlet yapısı. Karar gerektirmeyen, rutine binmiş bürokratik işleri yaparken en üstten Başkan'dan gelen talimatlara öncelik veren devlet.

Kişi devleti yapısı

Tek karar vericinin olduğu, devletin açıklamasız ve gerekçesiz yeniden istediği şekilde yapılandırma yetkisinin tek bir kişide olduğu, bütün üst düzey atamaların veya görevden almaların başka bir makamın denetimi ve kontrolü olmaksızın tek bir kişi tarafından yapılıyor olduğu, savunma güvenlik politikalarının belirlenmesinin ve uygulatılmasının tek kişinin elinde olduğu, Meclis'in kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanlığı kararname yetkileri arasında kesin ayırım yapılmadığı için yasama yetkisinin tek bir kişi tarafından kullanılabilecek olduğu bir yapıda Cumhurbaşkanı seçilen kişi adeta bir devlet gücündedir.

Parti devleti yapısı

Cumhurbaşkanı partili olmasıyla partinin genel başkanı da olacak. Cumhurbaşkanı'nın bir çok talimatını parti teşkilatı üzerinden vermesinin önü açılmaktadır. Bütün yetkileri üzerinde toplamış bir Cumhurbaşkanı'nın talimat verirken onun parti işi mi devlet işi mi ayırdında olma ihtiyacını hissetmesi beklenemez. Çünkü talimatının bir şekilde kanunlara göre sorumlu noktalara ulaşacağını farz edecektir. İşte tam da bu noktada parti devleti ortaya çıkmaktadır. Her seviyedeki parti yöneticileri Cumhurbaşkanı'nın talimatı olsun olmasın partinin taleplerini Cumhurbaşkanı talimatıymış gibi bürokratik işlemleri yapmak durumundaki resmi devlet yapısına yine talimat olarak ulaştıracaktır. Resmi devlet yapısındaki örneğin, bir Bakanlık, Valilik ya da Kaymakamlığın parti tarafından kendisine ulaştırılan hususun Cumhurbaşkanı talimatı olup olmadığını Cumhurbaşkanı'ndan teyit etmesi mümkün değildir. Mecburen kabullenip yapacaktır.

Danışmanlar devleti yapısı

Bu karmaşık yapı içinde işini yaptıramayan, resmi yollardan içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı içinde taleplerine cevap alamayanlar tek karar vericiye ulaşmak için aracı, tanıdık, eş-dost bulma arayışına girişecektir. Bu bağlamda mevcut fiili uygulamanın oluşturduğu kültürün de etkisiyle her seviyedeki danışmanlar devreye girecektir. Bu ister istemez yasa dışı bir yapının ortaya çıkmasına da neden olacaktır. Çünkü tek karar vericiye ulaşma vaadi üzerinden kurulacak yapı, kanunlarda yer alamayan bir karar alma süreci uygulamaya girmiş olacaktır.

Eyaletli devlet yapısı (PKK devletçiği)

Cumhurbaşkanı'nın bir kararnameyle yeni yönetim birimleri, en çok bilinen haliyle bölge yönetimleri oluşturma yetkisi vardır. Bu en açık anlamıyla özerk bölge ya da eyalet yönetimi oluşturmadır. Türkiye'de böyle bir yapıyı açıkça talep eden isteyen tek örgüt var, o da PKK terör örgütü. PKK'yı taşeron olarak kullanan dış aktörler de yıllardır bu dayatmayı yapmaktadır. Meclis'ten böyle bir düzenlemeyi geçiremeyen PKK ve dış destekçilerinin bütün yetkilerin toplandığı tek bir kişiyi baskı ve şantajlarla bu düzenlemeye zorlayacaklar tespiti hiç de abartı değildir. PKK'nın bu yapıyı Doğu ve Güneydoğu'da isteyeceği düşünüldüğünde "buçuk" paralel yapılanma olarak görülebilir. Tabii şimdilik bu buçuk yapılanma için PKK gözüküyor ama ilerleyen dönemlerde o adı sık sık telaffuz edilen alt kimliklerden de buçuk yapılanma isteyenler olur mu? Örneğin, 4 milyon Suriyeli göçmenin yoğun yaşadığı Gaziantep-Kilis-Hatay bölgesinde "Küçük Suriye" bölgesi oluşması için baskı oluşur mu bilinmez.

İşte 4 buçuk artı paralel devlet yapılanması dediğim şey budur."

Bir uyarı daha yaptı Cahit Armağan Dilek;

"2003'ten bu yana yoğunlaşan FETÖ paralel yapılanması ve çözüm süreciyle birlikte PKK'nın oluşturduğu bölgesel paralel yapıların Türkiye Cumhuriyeti'ni ne kadar büyük bir terör sarmalına soktuğunu ve 15 Temmuz darbe girişimine maruz bıraktığını yaşadık. Halen FETÖ paralel devlet yapılanmasıyla mücadele edildiği bir ortamda; FETÖ'nün henüz devletin içinden temizlenemediği, yeni arayışlara girişebileceği değerlendirmeleri de dikkate alındığında yeni anayasanın yeni paralel yapılanmalar üretilmesine ortam sağlayacağı tehlikesini mutlaka görmeliyiz. Çünkü halen varlığını sürdüren FETÖ'nün yanında ortaya çıkabilecek yeni paralel yapılanmalar Türkiye Cumhuriyeti devletini yönetilmez devlet ya da başarısız devlet (failed state) haline getirecektir."

Siz en iyisi, yeni anayasa kitapçığını başucunuzdan ayırmayın!..

Kaynak: "4 buçuk artı paralel devlet" - Ahmet TAKAN

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
16 gün önce
40 gün önce
67 gün önce
115 gün önce
128 gün önce
144 gün önce
145 gün önce
176 gün önce
186 gün önce
236 gün önce
251 gün önce
271 gün önce
275 gün önce
279 gün önce
287 gün önce
308 gün önce
314 gün önce
328 gün önce
346 gün önce
354 gün önce
369 gün önce
382 gün önce
384 gün önce
387 gün önce
397 gün önce
414 gün önce
431 gün önce
453 gün önce
458 gün önce
459 gün önce
482 gün önce
497 gün önce
498 gün önce
527 gün önce
537 gün önce
600 gün önce
620 gün önce
621 gün önce
626 gün önce
643 gün önce
654 gün önce
676 gün önce
684 gün önce
685 gün önce
687 gün önce
699 gün önce
720 gün önce
753 gün önce
763 gün önce
770 gün önce
780 gün önce
788 gün önce
797 gün önce
820 gün önce
823 gün önce
825 gün önce
837 gün önce
839 gün önce
841 gün önce
847 gün önce
852 gün önce
854 gün önce
887 gün önce
899 gün önce
972 gün önce
1013 gün önce
1052 gün önce
1093 gün önce
1096 gün önce
1098 gün önce
1106 gün önce
1146 gün önce
1153 gün önce
1182 gün önce
1185 gün önce
1207 gün önce
1220 gün önce
1222 gün önce
1241 gün önce
1247 gün önce
1255 gün önce
1258 gün önce
1260 gün önce
1262 gün önce
1268 gün önce
1271 gün önce
1282 gün önce
1290 gün önce
1292 gün önce
1293 gün önce
1300 gün önce
1307 gün önce
1315 gün önce
1322 gün önce
1324 gün önce
1329 gün önce
1331 gün önce
1334 gün önce
1335 gün önce
1345 gün önce
1353 gün önce
1366 gün önce
1421 gün önce
1424 gün önce
1437 gün önce
1446 gün önce
1453 gün önce
1460 gün önce
1462 gün önce
1476 gün önce
1496 gün önce
1502 gün önce
1521 gün önce
1526 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=