Lütfen bekleyin..

Ahmet Takan

"4 buçuk artı paralel devlet"

05 Mayıs 2017, 11:42

Paat diye gireyim!..

"Her şey oldu bitti, tamam" deyip... Anayasanın değiştirilen maddelerini  bir tarafa bırakıp, içeriklerini de unutup gidecek miyiz?.. Çok lazım olduğunda nasıl olsa ilgili linkten tıklar bakar, hatırlar mıyız?..

Yok efendim... Öyle değil... Satırları işgal etmemek adına iç ve dış siyaset gündemimizin başlıklarını siz alt alta koyun. Hiç de öyle "sandığa gittik oyumuzu attık, tamam artık bir dahaki seçime kadar işimiz bitti" dedirtecek cinsten değil. 2019'u beklemeden kabul edilen anayasa değişikliğinin fiilen nasıl yürürlüğe sokulduğunu iliklerimize kadar yaşayacağız.

Langadanak konuya onun için girdim işte. 21'inci Yüzyıl Türkiye Enstitüsü  Başkanı Cahit Armağan Dilek ile derin bir sohbete dalmıştık. Sincar, Karaçok, El Bab, Rakka, İdlip, IŞİD, PKK, YPG, ABD, Rusya, Suriye, İran  derken birden nasıl oldu anlamadım. Laf döndü dolaştı referandum ve anayasa değişikliklerine geldi. Görüş ve analizlerine çok değer verdiğim Dilek, "4 buçuk artı paralel devlet yapılanması" dedi. "Nasıl yani" diye sordum. O da anlattı:

" İçi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı

 Bu yapı aslında mevcut devlet yapılanması (Bakanlıklar, kurumlar, kuruluşlar vs..) ama yapılan anayasa değişiklikleriyle içi boşaltıldı, Bakanların da bürokrat haline geldiği ancak karar alma veya inisiyatif kullanma yetkisi olmayan, sonuç alamayan bürokrasisi daha da artmış ve işlemez hale gelmiş devlet yapısı. Karar gerektirmeyen, rutine binmiş bürokratik işleri yaparken en üstten Başkan'dan gelen talimatlara öncelik veren devlet.

Kişi devleti yapısı

Tek karar vericinin olduğu, devletin açıklamasız ve gerekçesiz yeniden istediği şekilde yapılandırma yetkisinin tek bir kişide olduğu, bütün üst düzey atamaların veya görevden almaların başka bir makamın denetimi ve kontrolü olmaksızın tek bir kişi tarafından yapılıyor olduğu, savunma güvenlik politikalarının belirlenmesinin ve uygulatılmasının tek kişinin elinde olduğu, Meclis'in kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanlığı kararname yetkileri arasında kesin ayırım yapılmadığı için yasama yetkisinin tek bir kişi tarafından kullanılabilecek olduğu bir yapıda Cumhurbaşkanı seçilen kişi adeta bir devlet gücündedir.

Parti devleti yapısı

Cumhurbaşkanı partili olmasıyla partinin genel başkanı da olacak. Cumhurbaşkanı'nın bir çok talimatını parti teşkilatı üzerinden vermesinin önü açılmaktadır. Bütün yetkileri üzerinde toplamış bir Cumhurbaşkanı'nın talimat verirken onun parti işi mi devlet işi mi ayırdında olma ihtiyacını hissetmesi beklenemez. Çünkü talimatının bir şekilde kanunlara göre sorumlu noktalara ulaşacağını farz edecektir. İşte tam da bu noktada parti devleti ortaya çıkmaktadır. Her seviyedeki parti yöneticileri Cumhurbaşkanı'nın talimatı olsun olmasın partinin taleplerini Cumhurbaşkanı talimatıymış gibi bürokratik işlemleri yapmak durumundaki resmi devlet yapısına yine talimat olarak ulaştıracaktır. Resmi devlet yapısındaki örneğin, bir Bakanlık, Valilik ya da Kaymakamlığın parti tarafından kendisine ulaştırılan hususun Cumhurbaşkanı talimatı olup olmadığını Cumhurbaşkanı'ndan teyit etmesi mümkün değildir. Mecburen kabullenip yapacaktır.

Danışmanlar devleti yapısı

Bu karmaşık yapı içinde işini yaptıramayan, resmi yollardan içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı içinde taleplerine cevap alamayanlar tek karar vericiye ulaşmak için aracı, tanıdık, eş-dost bulma arayışına girişecektir. Bu bağlamda mevcut fiili uygulamanın oluşturduğu kültürün de etkisiyle her seviyedeki danışmanlar devreye girecektir. Bu ister istemez yasa dışı bir yapının ortaya çıkmasına da neden olacaktır. Çünkü tek karar vericiye ulaşma vaadi üzerinden kurulacak yapı, kanunlarda yer alamayan bir karar alma süreci uygulamaya girmiş olacaktır.

Eyaletli devlet yapısı (PKK devletçiği)

Cumhurbaşkanı'nın bir kararnameyle yeni yönetim birimleri, en çok bilinen haliyle bölge yönetimleri oluşturma yetkisi vardır. Bu en açık anlamıyla özerk bölge ya da eyalet yönetimi oluşturmadır. Türkiye'de böyle bir yapıyı açıkça talep eden isteyen tek örgüt var, o da PKK terör örgütü. PKK'yı taşeron olarak kullanan dış aktörler de yıllardır bu dayatmayı yapmaktadır. Meclis'ten böyle bir düzenlemeyi geçiremeyen PKK ve dış destekçilerinin bütün yetkilerin toplandığı tek bir kişiyi baskı ve şantajlarla bu düzenlemeye zorlayacaklar tespiti hiç de abartı değildir. PKK'nın bu yapıyı Doğu ve Güneydoğu'da isteyeceği düşünüldüğünde "buçuk" paralel yapılanma olarak görülebilir. Tabii şimdilik bu buçuk yapılanma için PKK gözüküyor ama ilerleyen dönemlerde o adı sık sık telaffuz edilen alt kimliklerden de buçuk yapılanma isteyenler olur mu? Örneğin, 4 milyon Suriyeli göçmenin yoğun yaşadığı Gaziantep-Kilis-Hatay bölgesinde "Küçük Suriye" bölgesi oluşması için baskı oluşur mu bilinmez.

İşte 4 buçuk artı paralel devlet yapılanması dediğim şey budur."

Bir uyarı daha yaptı Cahit Armağan Dilek;

"2003'ten bu yana yoğunlaşan FETÖ paralel yapılanması ve çözüm süreciyle birlikte PKK'nın oluşturduğu bölgesel paralel yapıların Türkiye Cumhuriyeti'ni ne kadar büyük bir terör sarmalına soktuğunu ve 15 Temmuz darbe girişimine maruz bıraktığını yaşadık. Halen FETÖ paralel devlet yapılanmasıyla mücadele edildiği bir ortamda; FETÖ'nün henüz devletin içinden temizlenemediği, yeni arayışlara girişebileceği değerlendirmeleri de dikkate alındığında yeni anayasanın yeni paralel yapılanmalar üretilmesine ortam sağlayacağı tehlikesini mutlaka görmeliyiz. Çünkü halen varlığını sürdüren FETÖ'nün yanında ortaya çıkabilecek yeni paralel yapılanmalar Türkiye Cumhuriyeti devletini yönetilmez devlet ya da başarısız devlet (failed state) haline getirecektir."

Siz en iyisi, yeni anayasa kitapçığını başucunuzdan ayırmayın!..

Kaynak: "4 buçuk artı paralel devlet" - Ahmet TAKAN

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
145 gün önce
160 gün önce
241 gün önce
247 gün önce
278 gün önce
290 gün önce
291 gün önce
298 gün önce
329 gün önce
345 gün önce
369 gün önce
396 gün önce
445 gün önce
457 gün önce
473 gün önce
474 gün önce
506 gün önce
515 gün önce
565 gün önce
581 gün önce
600 gün önce
604 gün önce
608 gün önce
616 gün önce
637 gün önce
644 gün önce
657 gün önce
675 gün önce
683 gün önce
698 gün önce
712 gün önce
714 gün önce
717 gün önce
726 gün önce
744 gün önce
761 gün önce
783 gün önce
788 gün önce
789 gün önce
812 gün önce
826 gün önce
828 gün önce
857 gün önce
867 gün önce
930 gün önce
950 gün önce
951 gün önce
956 gün önce
973 gün önce
984 gün önce
1006 gün önce
1014 gün önce
1015 gün önce
1016 gün önce
1029 gün önce
1040 gün önce
1049 gün önce
1082 gün önce
1091 gün önce
1092 gün önce
1099 gün önce
1109 gün önce
1117 gün önce
1127 gün önce
1150 gün önce
1153 gün önce
1155 gün önce
1167 gün önce
1168 gün önce
1170 gün önce
1176 gün önce
1182 gün önce
1184 gün önce
1188 gün önce
1217 gün önce
1229 gün önce
1265 gün önce
1300 gün önce
1302 gün önce
1343 gün önce
1382 gün önce
1423 gün önce
1426 gün önce
1428 gün önce
1435 gün önce
1476 gün önce
1483 gün önce
1512 gün önce
1514 gün önce
1536 gün önce
1550 gün önce
1551 gün önce
1570 gün önce
1577 gün önce
1585 gün önce
1587 gün önce
1589 gün önce
1592 gün önce
1598 gün önce
1600 gün önce
1612 gün önce
1620 gün önce
1621 gün önce
1622 gün önce
1630 gün önce
1637 gün önce
1645 gün önce
1652 gün önce
1654 gün önce
1659 gün önce
1661 gün önce
1664 gün önce
1665 gün önce
1675 gün önce
1682 gün önce
1696 gün önce
1750 gün önce
1753 gün önce
1766 gün önce
1776 gün önce
1782 gün önce
1789 gün önce
1792 gün önce
1805 gün önce
1826 gün önce
1832 gün önce
1850 gün önce
1855 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=