Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Mantık meselesi...

05 Eylül 2016, 00:01

Gazali felsefenin girizgâhı sayılan mantık ilmi hakkında El-Müstasfâ'da "Mantığı tam olarak bilmeyenin bildiği ilimlere de güven duyulmaz" diyor.

Mantık sözlükte "akıl yürütmede, düşüncede doğruluk, düzgünlük, tutarlılık" olarak tanımlanmış. TDV Ansiklopedisi mantığı sanat olarak nitelendirmiş: "Düşünme faaliyetinde zihni hatalardan koruyan, doğru düşünmenin kurallarını, ölçülerini ve yöntemlerini gösteren ilim yahut sanat."

Özetle mantık, doğru düşünmenin kurallarını inceleyen felsefi bir disiplindir.

Mantık ilmini Doğu ve Batı'dan hiçbir ilim adamı pas geçmemiş. İbn Sina, İbn Rüşd, Gazali, Farabi, Russell. Russell'a göre mantık felsefenin yöntem ve aracıdır.

İslam dünyasında Gazâlî'den sonra medreselerde teorik felsefeye giriş babında mantık ilmi okutulmuş. Felsefe ve mantık Osmanlı medreseleri kapatılana kadar okutulmuş. Felsefe'ye ne diyordu eskiler: Hikmet ilmi. Felsefeye girmek için ise mantık ilminin bilinmesi gerekiyordu.

"Eski Türkiye" zamanlarında da mantık ilmi pas geçilmemişti. Osmanlı medresesinin geleneği devam ettirilmiş, felsefe ve mantık ilminin lüzumu kavranmış ve eğitim müfredatına yerleştirilmişlerdi.

"Yeni Türkiye"nin harcını karıştıran Osmanlı'nın biz "modern" torunlarının en önemli icraatlarından biri ise felsefe grubu derslerini seçmeli yapmak olmuştu. Şu anda ortaöğretim müfredatımızda "felsefe gurubu" olarak isimlendirilen psikoloji, sosyoloji, felsefe, mantık, demokrasi ve insan hakları derslerinden sadece birisi o da felsefe zorunlu ders o da sekiz yılda iki saat.

Mantık, sosyoloji ve psikoloji gibi önemli olduğunu şu son dönemde yaşadıklarımızla bir kez daha takdir etmemiz gereken dersler ise seçmeli olarak eğitim müfredatında. "Ne var bunda isteyen seçsin!" denebilir. Lakin bizim gibi elinde felsefe ile ilgili bir kitap görülen kişilerin "acınarak" bakıldığı toplumlarda felsefe grubu derslerinin seçmeli olması onların seçilmemesi için yeterlidir. 

Ortaöğretimde felsefe ve mantık derslerinin önemine dikkat çekmekte ne kadar hayalperest olduğumu biliyorum. Bu memlekette daha üç yıl önce ilahiyat fakültelerinde "kafalar karışır" gerekçesiyle felsefe dersleri kaldırılmıştı.

O zaman bu konu ile ilgili şöyle demiştim: "...O "yobaz" medreselerde felsefe ve mantık gibi dersler, kapatılana kadar okutulmuştu. Evet, Osmanlı'da medreseler bir çok noktada çökmüş bir yapıya sahiptiler lakin o durumlarında dahi "felasife" yani "hikmet ilmi"ne sırtlarını dönmeyi bugünkü ulema kadar akıl edememişlerdi. Çünkü onların hasbelkader takip ettiği gelenek, üstelik bu topraklarda, bundan on üç asır önce yürüttüğü "tercüme" faaliyetleri ile Aristo'yu Batı'ya öğretmiş, Rönesans'a önayak olmuşlardı."

Bu satırları mevcut konuya da uyarlayabiliriz.

***

Biliyorum "nereden çıktı bu 'mantık' meselesi?" diyorsunuz. Mantık mevzuunu sütunuma düşüren hadise Cumhurbaşkanı'nın "Önceden okullarda mantık dersi okutulurdu, ne kadar iyiydi..." sözlerinden menkuldür.

Cumhurbaşkanı çok haklı. Eğer çocuklarımıza doğru düşünmeyi, muhakemeyi, sorgulamayı öğretebilseydik kendilerine din adamı, dava adamı veya devrimci görüntüsü verenler, insanımızı bu kadar kolay kandırabilir miydi?

Nesilleri salt "nakil"le değil "akıl"la da eğitseydik bu topraklarda FETÖ'ler ve benzeri terör oluşumları bu kadar kolay büyümez, Condorcet'in dediği gibi toplumu "filozoflar" aydınlatırdı. O zaman şarlatanlar bu kadar rahat at koşturamazdı.

Şüphe yok ki şu sıralar en çok ihtiyaç duyduğumuz şey "mantıklı düşünme"dir. Bunun için ise doğru düşünmeyi bilen nesillere ihtiyaç var.

Bunun yolunu Sayın Cumhurbaşkanı işaret etti. Bir adım daha atsın, seçmeli yapılarak neredeyse müfredattan çıkartılan felsefe grubu dersleri tekrar ihya edilsin, felasife davamız bir ivme kazansın.

Böylece problemin çözümüne yönelik doğru bir başlangıç yapabiliriz.

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
42 gün önce
56 gün önce
105 gün önce
111 gün önce
118 gün önce
168 gün önce
189 gün önce
196 gün önce
224 gün önce
231 gün önce
238 gün önce
252 gün önce
259 gün önce
273 gün önce
280 gün önce
287 gün önce
357 gün önce
378 gün önce
392 gün önce
434 gün önce
441 gün önce
461 gün önce
488 gün önce
525 gün önce
539 gün önce
567 gün önce
574 gün önce
581 gün önce
665 gün önce
700 gün önce
791 gün önce
805 gün önce
875 gün önce
903 gün önce
917 gün önce
973 gün önce
1113 gün önce
1120 gün önce
1127 gün önce
1134 gün önce
1141 gün önce
1148 gün önce
1162 gün önce
1176 gün önce
1183 gün önce
1218 gün önce
1232 gün önce
1239 gün önce
1246 gün önce
1288 gün önce
1337 gün önce
1365 gün önce
1400 gün önce
1414 gün önce
1435 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=