Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Mantık meselesi...

05 Eylül 2016, 00:01

Gazali felsefenin girizgâhı sayılan mantık ilmi hakkında El-Müstasfâ'da "Mantığı tam olarak bilmeyenin bildiği ilimlere de güven duyulmaz" diyor.

Mantık sözlükte "akıl yürütmede, düşüncede doğruluk, düzgünlük, tutarlılık" olarak tanımlanmış. TDV Ansiklopedisi mantığı sanat olarak nitelendirmiş: "Düşünme faaliyetinde zihni hatalardan koruyan, doğru düşünmenin kurallarını, ölçülerini ve yöntemlerini gösteren ilim yahut sanat."

Özetle mantık, doğru düşünmenin kurallarını inceleyen felsefi bir disiplindir.

Mantık ilmini Doğu ve Batı'dan hiçbir ilim adamı pas geçmemiş. İbn Sina, İbn Rüşd, Gazali, Farabi, Russell. Russell'a göre mantık felsefenin yöntem ve aracıdır.

İslam dünyasında Gazâlî'den sonra medreselerde teorik felsefeye giriş babında mantık ilmi okutulmuş. Felsefe ve mantık Osmanlı medreseleri kapatılana kadar okutulmuş. Felsefe'ye ne diyordu eskiler: Hikmet ilmi. Felsefeye girmek için ise mantık ilminin bilinmesi gerekiyordu.

"Eski Türkiye" zamanlarında da mantık ilmi pas geçilmemişti. Osmanlı medresesinin geleneği devam ettirilmiş, felsefe ve mantık ilminin lüzumu kavranmış ve eğitim müfredatına yerleştirilmişlerdi.

"Yeni Türkiye"nin harcını karıştıran Osmanlı'nın biz "modern" torunlarının en önemli icraatlarından biri ise felsefe grubu derslerini seçmeli yapmak olmuştu. Şu anda ortaöğretim müfredatımızda "felsefe gurubu" olarak isimlendirilen psikoloji, sosyoloji, felsefe, mantık, demokrasi ve insan hakları derslerinden sadece birisi o da felsefe zorunlu ders o da sekiz yılda iki saat.

Mantık, sosyoloji ve psikoloji gibi önemli olduğunu şu son dönemde yaşadıklarımızla bir kez daha takdir etmemiz gereken dersler ise seçmeli olarak eğitim müfredatında. "Ne var bunda isteyen seçsin!" denebilir. Lakin bizim gibi elinde felsefe ile ilgili bir kitap görülen kişilerin "acınarak" bakıldığı toplumlarda felsefe grubu derslerinin seçmeli olması onların seçilmemesi için yeterlidir. 

Ortaöğretimde felsefe ve mantık derslerinin önemine dikkat çekmekte ne kadar hayalperest olduğumu biliyorum. Bu memlekette daha üç yıl önce ilahiyat fakültelerinde "kafalar karışır" gerekçesiyle felsefe dersleri kaldırılmıştı.

O zaman bu konu ile ilgili şöyle demiştim: "...O "yobaz" medreselerde felsefe ve mantık gibi dersler, kapatılana kadar okutulmuştu. Evet, Osmanlı'da medreseler bir çok noktada çökmüş bir yapıya sahiptiler lakin o durumlarında dahi "felasife" yani "hikmet ilmi"ne sırtlarını dönmeyi bugünkü ulema kadar akıl edememişlerdi. Çünkü onların hasbelkader takip ettiği gelenek, üstelik bu topraklarda, bundan on üç asır önce yürüttüğü "tercüme" faaliyetleri ile Aristo'yu Batı'ya öğretmiş, Rönesans'a önayak olmuşlardı."

Bu satırları mevcut konuya da uyarlayabiliriz.

***

Biliyorum "nereden çıktı bu 'mantık' meselesi?" diyorsunuz. Mantık mevzuunu sütunuma düşüren hadise Cumhurbaşkanı'nın "Önceden okullarda mantık dersi okutulurdu, ne kadar iyiydi..." sözlerinden menkuldür.

Cumhurbaşkanı çok haklı. Eğer çocuklarımıza doğru düşünmeyi, muhakemeyi, sorgulamayı öğretebilseydik kendilerine din adamı, dava adamı veya devrimci görüntüsü verenler, insanımızı bu kadar kolay kandırabilir miydi?

Nesilleri salt "nakil"le değil "akıl"la da eğitseydik bu topraklarda FETÖ'ler ve benzeri terör oluşumları bu kadar kolay büyümez, Condorcet'in dediği gibi toplumu "filozoflar" aydınlatırdı. O zaman şarlatanlar bu kadar rahat at koşturamazdı.

Şüphe yok ki şu sıralar en çok ihtiyaç duyduğumuz şey "mantıklı düşünme"dir. Bunun için ise doğru düşünmeyi bilen nesillere ihtiyaç var.

Bunun yolunu Sayın Cumhurbaşkanı işaret etti. Bir adım daha atsın, seçmeli yapılarak neredeyse müfredattan çıkartılan felsefe grubu dersleri tekrar ihya edilsin, felasife davamız bir ivme kazansın.

Böylece problemin çözümüne yönelik doğru bir başlangıç yapabiliriz.

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
76 gün önce
174 gün önce
202 gün önce
279 gün önce
293 gün önce
342 gün önce
348 gün önce
355 gün önce
405 gün önce
426 gün önce
433 gün önce
461 gün önce
468 gün önce
475 gün önce
489 gün önce
496 gün önce
510 gün önce
517 gün önce
524 gün önce
594 gün önce
615 gün önce
629 gün önce
671 gün önce
678 gün önce
698 gün önce
725 gün önce
762 gün önce
776 gün önce
804 gün önce
811 gün önce
818 gün önce
902 gün önce
937 gün önce
1028 gün önce
1042 gün önce
1069 gün önce
1112 gün önce
1140 gün önce
1154 gün önce
1210 gün önce
1231 gün önce
1350 gün önce
1357 gün önce
1364 gün önce
1371 gün önce
1378 gün önce
1385 gün önce
1399 gün önce
1413 gün önce
1420 gün önce
1455 gün önce
1469 gün önce
1476 gün önce
1483 gün önce
1525 gün önce
1574 gün önce
1602 gün önce
1637 gün önce
1651 gün önce
1672 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=