Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Devlet aklı, tecrübeyi hesaba katmak zorunda

25 Ocak 2016, 10:27

Ola ki kaybettik, yarın 'sanık' veya 'yenik' olarak oturtulacağımız hangi uluslararası masada karşımıza hangi sürpriz isimler çıkacak biliyor muyuz? Belki de bugün 'devlet adamı' sıfatıyla faaliyette bulunan hangi sürpriz isimler?

Gabriel Noradunkyan Osmanlı Devleti'nin çok iyi yetişmiş bürokratlarındandı… 1912'de kurulan Gazi Ahmet Muhtar Paşa kabinesinde Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) oldu…

Tanınmış Ekmekçibaşı ailesinden geliyordu… Saint Joseph'i bitirdi… Yurtdışında gördüğü hukuk ve siyaset eğitimlerinden sonra Hariciye'nin içinde birçok makamda yer aldı… Ayrıca Nafıa Nazırlığı yaptı, Meclis-i Âyan'a atandı… İttihat Terakki hükûmetine kadar imparatorluğun en önemli mevkîlerinde bulundu…

Sonra… Çok değil, birkaç sene sonra onu karşımızda bulacaktık… Paris ve Londra konferanslarında, ardından Lozan'da… 'Yenilmiş imparatorluk'tan Ermeniler adına toprak koparmaya çalışan Ermeni heyetinin başında!..

İttihatçıların özellikle Balkan Savaşları'nın faturasını kestiği kişilerden birisiydi Hariciye Nazırı Noradunkyan… Belgrad'da yığılan silahları dikkate almamasını, Bulgarların barışı koruyacağına dair verdiği teminatlara güvenmesini ve eğitimli Osmanlı taburlarının terhis edilmesini İttihatçılar büyük bir hata olarak görmüşler ve Noradunkyan'ı affetmemişlerdi… Zaten bunun üzerine Noradunkyan ülkeyi terk etmiş, Paris'e yerleşmiş, sonra da Türklerden toprak koparmak için kurulan sofraların başına oturmuştu… Tıpkı Bogos Nubar Paşa gibi…

***

Şerif Paşa da öyle değil miydi? Gün gelecek 'kendisine unvan veren devlet'in karşısında Paris Konferansı'nda emperyalist galiplerin koltuk altında oturacaktı, Kürt Teali Cemiyeti adına… Osmanlı Devleti'nde önemli görevler üstlenmiş Süleymaniye kökenli bir ailenin çocuğuydu…

Galatasaray'ı bitirdi, eğitimin Fransa'da tamamladı… O da hariciye görevlerinde bulundu… II. Abdülhamit'in yaverliğinden yola koyulmuştu, hızlı yürüdü… İmparatorluk Birinci Dünya Savaşı'nı kaybedince ortaya paylaşılacak topraklar çıktı… Şerif Paşa derhal Ermenilerle birlikte pozisyon almaya başladı… Bogos Nubar Paşa'yla 'bağımsızlık ve sınır mutabakatı' bile imzaladı…

O artık eski bir Osmanlı paşası değil, galip devletlerin yanında haritaları çizen Kürdistan temsilcisiydi… Bugün bile bölücüler, onun yayımladığı nüfus bilgilerini, muhtıraları, hayalî sınırları bir referans gibi sunabiliyorlar…

***

Bu isimler Osmanlı Devleti'nin üst makamlarında bulunmuş gözde bürokratlarıydı… Yıkım günlerinden sonra sırtlanların saflarında yer aldılar, sanki hep fırsat kollamışçasına… Ve sanki önceki hayatlarını da bu beklenen güne göre yaşamışçasına…

Bu konuda aksi görüşler de vardır… "Aslında hayatlarının birinci bölümünde, yani 'sadakat' kısmında samimiydiler ama şartlar 'ulus çıkarları'ndan başka seçenek bırakmayınca bu yola başvurdular" şeklinde…

Hiç şüphe yok ki fazlaca iyimser yorumlar bunlar… Yaşananlar yarınlar adına milletlerin hafızalarına eşsiz bilgiler yüklüyor… Sadece eşsiz bilgiler değil, hatırdan çıkarılmaması gereken ve devletleri tedbirli olmaya mecbur eden ağır tecrübeler…

Bu bir vehim değil, yaşanmış hakikatler zinciri… Bin yıl öncesinden söz etmiyoruz… Söz konusu tarihler ateşe düştüğümüz yüz yıl öncesinin hakikatlerini yüze vuruyor…

Devleti, savaşları, barışları, krizleri yönettiğimiz, en büyük unvanları verdiğimiz birçok insanı, yenildiğimizde kurulan kanlı masaların karşı taraflarında 'temsilci' olarak gördük… İşte bunun için beyinleri kemiren sorulara sahibiz… Yarın ola ki, derde düşüp masalara oturtulduğumuzda karşımızda hangi 'eski unvan sahipleri' bulunacak ve onlar şu anda ne işler çeviriyorlar?

Tam da burada lâzım devlet aklı, tam da burada… Şimdi kimler kendilerince geleceği kurguluyor ve sûret-i haktan gözükerek kendi emelleri için çalışıyor? Feraset, onları o gün masanın karşısında sırıtırken tespit etmek değil, bugün melânetlerini engelleyebilmektir…

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
3 gün önce
10 gün önce
20 gün önce
50 gün önce
57 gün önce
63 gün önce
98 gün önce
112 gün önce
149 gün önce
152 gün önce
185 gün önce
210 gün önce
228 gün önce
242 gün önce
252 gün önce
256 gün önce
258 gün önce
308 gün önce
319 gün önce
324 gün önce
327 gün önce
342 gün önce
348 gün önce
366 gün önce
370 gün önce
401 gün önce
404 gün önce
410 gün önce
419 gün önce
445 gün önce
461 gün önce
466 gün önce
475 gün önce
476 gün önce
482 gün önce
490 gün önce
494 gün önce
496 gün önce
511 gün önce
566 gün önce
587 gün önce
602 gün önce
651 gün önce
659 gün önce
661 gün önce
665 gün önce
686 gün önce
721 gün önce
732 gün önce
790 gün önce
833 gün önce
896 gün önce
902 gün önce
910 gün önce
969 gün önce
1008 gün önce
1015 gün önce
1022 gün önce
1029 gün önce
1033 gün önce
1039 gün önce
1075 gün önce
1095 gün önce
1106 gün önce
1120 gün önce
1131 gün önce
1155 gün önce
1226 gün önce
1245 gün önce
1249 gün önce
1263 gün önce
1267 gün önce
1271 gün önce
1292 gün önce
1294 gün önce
1298 gün önce
1316 gün önce
1322 gün önce
1323 gün önce
1333 gün önce
1341 gün önce
1377 gün önce
1394 gün önce
1408 gün önce
1426 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=