Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Devlet aklı, tecrübeyi hesaba katmak zorunda

25 Ocak 2016, 10:27

Ola ki kaybettik, yarın 'sanık' veya 'yenik' olarak oturtulacağımız hangi uluslararası masada karşımıza hangi sürpriz isimler çıkacak biliyor muyuz? Belki de bugün 'devlet adamı' sıfatıyla faaliyette bulunan hangi sürpriz isimler?

Gabriel Noradunkyan Osmanlı Devleti'nin çok iyi yetişmiş bürokratlarındandı… 1912'de kurulan Gazi Ahmet Muhtar Paşa kabinesinde Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) oldu…

Tanınmış Ekmekçibaşı ailesinden geliyordu… Saint Joseph'i bitirdi… Yurtdışında gördüğü hukuk ve siyaset eğitimlerinden sonra Hariciye'nin içinde birçok makamda yer aldı… Ayrıca Nafıa Nazırlığı yaptı, Meclis-i Âyan'a atandı… İttihat Terakki hükûmetine kadar imparatorluğun en önemli mevkîlerinde bulundu…

Sonra… Çok değil, birkaç sene sonra onu karşımızda bulacaktık… Paris ve Londra konferanslarında, ardından Lozan'da… 'Yenilmiş imparatorluk'tan Ermeniler adına toprak koparmaya çalışan Ermeni heyetinin başında!..

İttihatçıların özellikle Balkan Savaşları'nın faturasını kestiği kişilerden birisiydi Hariciye Nazırı Noradunkyan… Belgrad'da yığılan silahları dikkate almamasını, Bulgarların barışı koruyacağına dair verdiği teminatlara güvenmesini ve eğitimli Osmanlı taburlarının terhis edilmesini İttihatçılar büyük bir hata olarak görmüşler ve Noradunkyan'ı affetmemişlerdi… Zaten bunun üzerine Noradunkyan ülkeyi terk etmiş, Paris'e yerleşmiş, sonra da Türklerden toprak koparmak için kurulan sofraların başına oturmuştu… Tıpkı Bogos Nubar Paşa gibi…

***

Şerif Paşa da öyle değil miydi? Gün gelecek 'kendisine unvan veren devlet'in karşısında Paris Konferansı'nda emperyalist galiplerin koltuk altında oturacaktı, Kürt Teali Cemiyeti adına… Osmanlı Devleti'nde önemli görevler üstlenmiş Süleymaniye kökenli bir ailenin çocuğuydu…

Galatasaray'ı bitirdi, eğitimin Fransa'da tamamladı… O da hariciye görevlerinde bulundu… II. Abdülhamit'in yaverliğinden yola koyulmuştu, hızlı yürüdü… İmparatorluk Birinci Dünya Savaşı'nı kaybedince ortaya paylaşılacak topraklar çıktı… Şerif Paşa derhal Ermenilerle birlikte pozisyon almaya başladı… Bogos Nubar Paşa'yla 'bağımsızlık ve sınır mutabakatı' bile imzaladı…

O artık eski bir Osmanlı paşası değil, galip devletlerin yanında haritaları çizen Kürdistan temsilcisiydi… Bugün bile bölücüler, onun yayımladığı nüfus bilgilerini, muhtıraları, hayalî sınırları bir referans gibi sunabiliyorlar…

***

Bu isimler Osmanlı Devleti'nin üst makamlarında bulunmuş gözde bürokratlarıydı… Yıkım günlerinden sonra sırtlanların saflarında yer aldılar, sanki hep fırsat kollamışçasına… Ve sanki önceki hayatlarını da bu beklenen güne göre yaşamışçasına…

Bu konuda aksi görüşler de vardır… "Aslında hayatlarının birinci bölümünde, yani 'sadakat' kısmında samimiydiler ama şartlar 'ulus çıkarları'ndan başka seçenek bırakmayınca bu yola başvurdular" şeklinde…

Hiç şüphe yok ki fazlaca iyimser yorumlar bunlar… Yaşananlar yarınlar adına milletlerin hafızalarına eşsiz bilgiler yüklüyor… Sadece eşsiz bilgiler değil, hatırdan çıkarılmaması gereken ve devletleri tedbirli olmaya mecbur eden ağır tecrübeler…

Bu bir vehim değil, yaşanmış hakikatler zinciri… Bin yıl öncesinden söz etmiyoruz… Söz konusu tarihler ateşe düştüğümüz yüz yıl öncesinin hakikatlerini yüze vuruyor…

Devleti, savaşları, barışları, krizleri yönettiğimiz, en büyük unvanları verdiğimiz birçok insanı, yenildiğimizde kurulan kanlı masaların karşı taraflarında 'temsilci' olarak gördük… İşte bunun için beyinleri kemiren sorulara sahibiz… Yarın ola ki, derde düşüp masalara oturtulduğumuzda karşımızda hangi 'eski unvan sahipleri' bulunacak ve onlar şu anda ne işler çeviriyorlar?

Tam da burada lâzım devlet aklı, tam da burada… Şimdi kimler kendilerince geleceği kurguluyor ve sûret-i haktan gözükerek kendi emelleri için çalışıyor? Feraset, onları o gün masanın karşısında sırıtırken tespit etmek değil, bugün melânetlerini engelleyebilmektir…

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
2 saat önce
22 gün önce
26 gün önce
27 gün önce
40 gün önce
47 gün önce
71 gün önce
148 gün önce
155 gün önce
159 gün önce
165 gün önce
195 gün önce
202 gün önce
207 gün önce
242 gün önce
257 gün önce
294 gün önce
296 gün önce
329 gün önce
355 gün önce
373 gün önce
387 gün önce
397 gün önce
401 gün önce
403 gün önce
453 gün önce
464 gün önce
469 gün önce
471 gün önce
487 gün önce
492 gün önce
511 gün önce
515 gün önce
546 gün önce
549 gün önce
555 gün önce
564 gün önce
590 gün önce
606 gün önce
611 gün önce
620 gün önce
621 gün önce
627 gün önce
635 gün önce
638 gün önce
641 gün önce
655 gün önce
711 gün önce
732 gün önce
747 gün önce
796 gün önce
803 gün önce
806 gün önce
810 gün önce
831 gün önce
866 gün önce
877 gün önce
935 gün önce
978 gün önce
1003 gün önce
1040 gün önce
1047 gün önce
1054 gün önce
1111 gün önce
1114 gün önce
1153 gün önce
1160 gün önce
1167 gün önce
1174 gün önce
1178 gün önce
1184 gün önce
1220 gün önce
1240 gün önce
1251 gün önce
1265 gün önce
1276 gün önce
1299 gün önce
1370 gün önce
1390 gün önce
1394 gün önce
1408 gün önce
1412 gün önce
1415 gün önce
1437 gün önce
1439 gün önce
1443 gün önce
1461 gün önce
1467 gün önce
1468 gün önce
1478 gün önce
1486 gün önce
1521 gün önce
1538 gün önce
1552 gün önce
1571 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=