Lütfen bekleyin..

Servet Avcı

Devlet aklı, tecrübeyi hesaba katmak zorunda

25 Ocak 2016, 10:27

Ola ki kaybettik, yarın 'sanık' veya 'yenik' olarak oturtulacağımız hangi uluslararası masada karşımıza hangi sürpriz isimler çıkacak biliyor muyuz? Belki de bugün 'devlet adamı' sıfatıyla faaliyette bulunan hangi sürpriz isimler?

Gabriel Noradunkyan Osmanlı Devleti'nin çok iyi yetişmiş bürokratlarındandı… 1912'de kurulan Gazi Ahmet Muhtar Paşa kabinesinde Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) oldu…

Tanınmış Ekmekçibaşı ailesinden geliyordu… Saint Joseph'i bitirdi… Yurtdışında gördüğü hukuk ve siyaset eğitimlerinden sonra Hariciye'nin içinde birçok makamda yer aldı… Ayrıca Nafıa Nazırlığı yaptı, Meclis-i Âyan'a atandı… İttihat Terakki hükûmetine kadar imparatorluğun en önemli mevkîlerinde bulundu…

Sonra… Çok değil, birkaç sene sonra onu karşımızda bulacaktık… Paris ve Londra konferanslarında, ardından Lozan'da… 'Yenilmiş imparatorluk'tan Ermeniler adına toprak koparmaya çalışan Ermeni heyetinin başında!..

İttihatçıların özellikle Balkan Savaşları'nın faturasını kestiği kişilerden birisiydi Hariciye Nazırı Noradunkyan… Belgrad'da yığılan silahları dikkate almamasını, Bulgarların barışı koruyacağına dair verdiği teminatlara güvenmesini ve eğitimli Osmanlı taburlarının terhis edilmesini İttihatçılar büyük bir hata olarak görmüşler ve Noradunkyan'ı affetmemişlerdi… Zaten bunun üzerine Noradunkyan ülkeyi terk etmiş, Paris'e yerleşmiş, sonra da Türklerden toprak koparmak için kurulan sofraların başına oturmuştu… Tıpkı Bogos Nubar Paşa gibi…

***

Şerif Paşa da öyle değil miydi? Gün gelecek 'kendisine unvan veren devlet'in karşısında Paris Konferansı'nda emperyalist galiplerin koltuk altında oturacaktı, Kürt Teali Cemiyeti adına… Osmanlı Devleti'nde önemli görevler üstlenmiş Süleymaniye kökenli bir ailenin çocuğuydu…

Galatasaray'ı bitirdi, eğitimin Fransa'da tamamladı… O da hariciye görevlerinde bulundu… II. Abdülhamit'in yaverliğinden yola koyulmuştu, hızlı yürüdü… İmparatorluk Birinci Dünya Savaşı'nı kaybedince ortaya paylaşılacak topraklar çıktı… Şerif Paşa derhal Ermenilerle birlikte pozisyon almaya başladı… Bogos Nubar Paşa'yla 'bağımsızlık ve sınır mutabakatı' bile imzaladı…

O artık eski bir Osmanlı paşası değil, galip devletlerin yanında haritaları çizen Kürdistan temsilcisiydi… Bugün bile bölücüler, onun yayımladığı nüfus bilgilerini, muhtıraları, hayalî sınırları bir referans gibi sunabiliyorlar…

***

Bu isimler Osmanlı Devleti'nin üst makamlarında bulunmuş gözde bürokratlarıydı… Yıkım günlerinden sonra sırtlanların saflarında yer aldılar, sanki hep fırsat kollamışçasına… Ve sanki önceki hayatlarını da bu beklenen güne göre yaşamışçasına…

Bu konuda aksi görüşler de vardır… "Aslında hayatlarının birinci bölümünde, yani 'sadakat' kısmında samimiydiler ama şartlar 'ulus çıkarları'ndan başka seçenek bırakmayınca bu yola başvurdular" şeklinde…

Hiç şüphe yok ki fazlaca iyimser yorumlar bunlar… Yaşananlar yarınlar adına milletlerin hafızalarına eşsiz bilgiler yüklüyor… Sadece eşsiz bilgiler değil, hatırdan çıkarılmaması gereken ve devletleri tedbirli olmaya mecbur eden ağır tecrübeler…

Bu bir vehim değil, yaşanmış hakikatler zinciri… Bin yıl öncesinden söz etmiyoruz… Söz konusu tarihler ateşe düştüğümüz yüz yıl öncesinin hakikatlerini yüze vuruyor…

Devleti, savaşları, barışları, krizleri yönettiğimiz, en büyük unvanları verdiğimiz birçok insanı, yenildiğimizde kurulan kanlı masaların karşı taraflarında 'temsilci' olarak gördük… İşte bunun için beyinleri kemiren sorulara sahibiz… Yarın ola ki, derde düşüp masalara oturtulduğumuzda karşımızda hangi 'eski unvan sahipleri' bulunacak ve onlar şu anda ne işler çeviriyorlar?

Tam da burada lâzım devlet aklı, tam da burada… Şimdi kimler kendilerince geleceği kurguluyor ve sûret-i haktan gözükerek kendi emelleri için çalışıyor? Feraset, onları o gün masanın karşısında sırıtırken tespit etmek değil, bugün melânetlerini engelleyebilmektir…

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
37 gün önce
52 gün önce
89 gün önce
91 gün önce
124 gün önce
150 gün önce
168 gün önce
182 gün önce
191 gün önce
196 gün önce
198 gün önce
247 gün önce
259 gün önce
263 gün önce
266 gün önce
282 gün önce
287 gün önce
306 gün önce
310 gün önce
341 gün önce
343 gün önce
350 gün önce
359 gün önce
385 gün önce
401 gün önce
406 gün önce
415 gün önce
416 gün önce
422 gün önce
430 gün önce
433 gün önce
436 gün önce
450 gün önce
506 gün önce
527 gün önce
542 gün önce
591 gün önce
598 gün önce
601 gün önce
604 gün önce
625 gün önce
661 gün önce
672 gün önce
730 gün önce
773 gün önce
835 gün önce
842 gün önce
849 gün önce
909 gün önce
948 gün önce
955 gün önce
969 gün önce
973 gün önce
979 gün önce
1015 gün önce
1035 gün önce
1045 gün önce
1059 gün önce
1070 gün önce
1094 gün önce
1165 gün önce
1185 gün önce
1189 gün önce
1203 gün önce
1207 gün önce
1210 gün önce
1232 gün önce
1234 gün önce
1238 gün önce
1256 gün önce
1262 gün önce
1263 gün önce
1273 gün önce
1280 gün önce
1316 gün önce
1333 gün önce
1347 gün önce
1365 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=