Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Soylu bir elveda

23 Kasım 2015, 00:29

"Yönetim krizi" denilen şey, ister ticari bir müessese olsun isterse de bir devlet veya siyasi parti, önemli bir problemdir. Ondan daha sıkıntılı bir durum ise bu krizin varlığını inkâr etmek veya görememektir.

İnkâr etmek bir yöntemdir. Başarısız olunsa dahi erki muhafaza etmek için bu durum geçiştirilir ve nihayet uygun zamanda iktidarı sağlamlaştıracak tedbirler alınır.

Machiavelli bunun yolunu tarif edip, teorik gerekçe de sunmuş: "Erk tanrıdan değil, kuvvetten doğar. Bu yolda gerekirse şiddet dahil her türlü yola başvurulmalıdır. Zira ikna ile başarı sağlanamaz. İnsanlar için korku, sevgi ve merhametten önce gelir."

Peki bu yolu tercih ederek, problemi çözmek yerine kişisel iktidarı muhkemleştirmek bizi gerçek bir "lider" yapar mı?

Bugün bu soruya cevap arayalım: Lider kimdir, nedir, ne iş yapar?

Serde bilim insanlığı olunca kaynağa inmeden yazmak olmuyor. Önümde bilimsel bir çalışma var: "Liderlik özellikleri ve davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma."

Çalışmada lider şöyle tanımlanıyor; "liderlik; yenilik ve başlatma ile ilgili bir şeydir."

Çalışmada yönetici ve lider arasındaki farklara dikkat çekilmiş: "Yönetici var olan durumu sürdürme üzerinde yoğunlaşır. Liderlik yaratıcı, uyum sağlayıcı ve çeviktir." Lider ve yönetici arasındaki farklar ise şöyle sıralanmış:

- Yönetici uygular, lider yenilik getirir,

- Yönetici süreklilik sağlar, lider geliştirir,

- Yönetici düzene, lider kişilere dayanır,

- Yönetici denetime, lider kişilere güvenir,

- Yönetici işleri doğru yapar, lider doğru iş yapar.

Meseleye ister politik, ister bilimsel, ister ticari zaviyeden bakın kendinize lider demekle veya birileri size lider diyor diye lider olamazsınız, diyor bu kriterler.

Araştırmacılar devam etmiş "... bir örgütün yöneticilerine sağladıkları kesin resmi haklar, onların etkili liderlik yapabilmelerinin garantisi değildir."

Bu cümlenin özeti "kritik anlarda, krizlerde verdiğiniz kararlar sizi lider yapar, sahip olduğunuz erk değil."

***

Liderlik testi

Önümde "başucu notlarım" var. Eskiden kitapların kenarlarına veya "şerh" defterlerimize not alırdık; artık bilgisayar veya akıllı telefonlarımızda oluşturup dijital olarak sakladığımız akıl defterlerimiz var.

Yıllar önce not almışım yurt dışında yapılan bir araştırmayı nakleden bir çalışmadan. Çalışmayı ve yapanları da not almışım: Santa Clara Üniversitesi, James Kousez ve Barry Posner, "Leadership Challenge."

Şu soruları sorarak liderliğinizi test edebilirsiniz demişler. Etrafımız kalabalıksa çekilip sakin bir yerde soruları kendimize soralım ve liderliğimizin ölçüsünü test edelim.

- İnsanlara ilham verebiliyor muyum?

- İnsanların bana güveni ne kadar?

- İnsanlara bir hayal sunabiliyor muyum?

- İşimde becerikli miyim?

***

Liderlik türleri

Doç. Dr. Bekir Buluç "Bilgi Çağı ve Liderlik" isimli çalışmasında liderlik meselesini masaya yatırmış. Literatüre de dayanarak üç başlık altında toplamış liderlik türlerini:

- Otoriter/otokrat liderlik

- Demokratik/katılımcı liderlik

- Serbestliğe dayalı liderlik

"Otoriter liderlik" demiş Buluç, ".. bürokratik otoritenin hâkim olduğu örgütlerde görülmektedir. Otoriter liderler astlarını kesinlikle yönetimin dışında tutarlar. Amaçların, planların ve politikaların oluşturulmasında astların rolü yok denecek kadar azdır. Tüm karar mekanizmaları yöneticilerin sorumluluğunda olup, astlar sadece söyleneni yapmakla yükümlüdür."

"Demokratik/Katılımcı Liderlik" şekli, "demokratik ve insanın merkeze alındığı örgütlerde görülmektedir. Demokratik örgütlerde kararların oluşturulması ve uygulanması sürecine, ilgili tüm çalışanlar katılmaktadır" olarak tanımlanmış.

Serbestliğe Dayalı Liderlik şeklinde "yönetim erkine çok az ihtiyaç duyulur, çalışanlar kendi halinde ve herkes kendisine verilen görevler dahilinde amaç, plan ve program yapabilir" denmiş çalışmada.

Evet bir kontrol de bu aşamada yapalım. Hangi tür bize yakın geliyor?

***

Kendimizi test ettik, lider tipleri ile ait olduğumuz sınıfı tayin ettik ve sonuç iyi değil mi?

Yapılacak şey belli, Attila'nın dediği gibi: "Soylu bir elveda."

Ne diyordu büyük hükümdar: "Akıllı bir komutan, zamanın dolup yerine yeni birinin geleceği gün için hazırlık yapar."

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
-32617 saniye önce
50 gün önce
148 gün önce
176 gün önce
253 gün önce
267 gün önce
315 gün önce
322 gün önce
329 gün önce
379 gün önce
400 gün önce
407 gün önce
435 gün önce
441 gün önce
448 gün önce
462 gün önce
469 gün önce
483 gün önce
490 gün önce
497 gün önce
505 gün önce
568 gün önce
589 gün önce
602 gün önce
645 gün önce
651 gün önce
672 gün önce
699 gün önce
736 gün önce
750 gün önce
777 gün önce
784 gün önce
875 gün önce
911 gün önce
1002 gün önce
1015 gün önce
1043 gün önce
1085 gün önce
1113 gün önce
1127 gün önce
1183 gün önce
1204 gün önce
1323 gün önce
1331 gün önce
1337 gün önce
1344 gün önce
1351 gün önce
1359 gün önce
1373 gün önce
1386 gün önce
1394 gün önce
1428 gün önce
1443 gün önce
1450 gün önce
1457 gün önce
1498 gün önce
1548 gün önce
1575 gün önce
1611 gün önce
1625 gün önce
1646 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=