Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Soylu bir elveda

23 Kasım 2015, 00:29

"Yönetim krizi" denilen şey, ister ticari bir müessese olsun isterse de bir devlet veya siyasi parti, önemli bir problemdir. Ondan daha sıkıntılı bir durum ise bu krizin varlığını inkâr etmek veya görememektir.

İnkâr etmek bir yöntemdir. Başarısız olunsa dahi erki muhafaza etmek için bu durum geçiştirilir ve nihayet uygun zamanda iktidarı sağlamlaştıracak tedbirler alınır.

Machiavelli bunun yolunu tarif edip, teorik gerekçe de sunmuş: "Erk tanrıdan değil, kuvvetten doğar. Bu yolda gerekirse şiddet dahil her türlü yola başvurulmalıdır. Zira ikna ile başarı sağlanamaz. İnsanlar için korku, sevgi ve merhametten önce gelir."

Peki bu yolu tercih ederek, problemi çözmek yerine kişisel iktidarı muhkemleştirmek bizi gerçek bir "lider" yapar mı?

Bugün bu soruya cevap arayalım: Lider kimdir, nedir, ne iş yapar?

Serde bilim insanlığı olunca kaynağa inmeden yazmak olmuyor. Önümde bilimsel bir çalışma var: "Liderlik özellikleri ve davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma."

Çalışmada lider şöyle tanımlanıyor; "liderlik; yenilik ve başlatma ile ilgili bir şeydir."

Çalışmada yönetici ve lider arasındaki farklara dikkat çekilmiş: "Yönetici var olan durumu sürdürme üzerinde yoğunlaşır. Liderlik yaratıcı, uyum sağlayıcı ve çeviktir." Lider ve yönetici arasındaki farklar ise şöyle sıralanmış:

- Yönetici uygular, lider yenilik getirir,

- Yönetici süreklilik sağlar, lider geliştirir,

- Yönetici düzene, lider kişilere dayanır,

- Yönetici denetime, lider kişilere güvenir,

- Yönetici işleri doğru yapar, lider doğru iş yapar.

Meseleye ister politik, ister bilimsel, ister ticari zaviyeden bakın kendinize lider demekle veya birileri size lider diyor diye lider olamazsınız, diyor bu kriterler.

Araştırmacılar devam etmiş "... bir örgütün yöneticilerine sağladıkları kesin resmi haklar, onların etkili liderlik yapabilmelerinin garantisi değildir."

Bu cümlenin özeti "kritik anlarda, krizlerde verdiğiniz kararlar sizi lider yapar, sahip olduğunuz erk değil."

***

Liderlik testi

Önümde "başucu notlarım" var. Eskiden kitapların kenarlarına veya "şerh" defterlerimize not alırdık; artık bilgisayar veya akıllı telefonlarımızda oluşturup dijital olarak sakladığımız akıl defterlerimiz var.

Yıllar önce not almışım yurt dışında yapılan bir araştırmayı nakleden bir çalışmadan. Çalışmayı ve yapanları da not almışım: Santa Clara Üniversitesi, James Kousez ve Barry Posner, "Leadership Challenge."

Şu soruları sorarak liderliğinizi test edebilirsiniz demişler. Etrafımız kalabalıksa çekilip sakin bir yerde soruları kendimize soralım ve liderliğimizin ölçüsünü test edelim.

- İnsanlara ilham verebiliyor muyum?

- İnsanların bana güveni ne kadar?

- İnsanlara bir hayal sunabiliyor muyum?

- İşimde becerikli miyim?

***

Liderlik türleri

Doç. Dr. Bekir Buluç "Bilgi Çağı ve Liderlik" isimli çalışmasında liderlik meselesini masaya yatırmış. Literatüre de dayanarak üç başlık altında toplamış liderlik türlerini:

- Otoriter/otokrat liderlik

- Demokratik/katılımcı liderlik

- Serbestliğe dayalı liderlik

"Otoriter liderlik" demiş Buluç, ".. bürokratik otoritenin hâkim olduğu örgütlerde görülmektedir. Otoriter liderler astlarını kesinlikle yönetimin dışında tutarlar. Amaçların, planların ve politikaların oluşturulmasında astların rolü yok denecek kadar azdır. Tüm karar mekanizmaları yöneticilerin sorumluluğunda olup, astlar sadece söyleneni yapmakla yükümlüdür."

"Demokratik/Katılımcı Liderlik" şekli, "demokratik ve insanın merkeze alındığı örgütlerde görülmektedir. Demokratik örgütlerde kararların oluşturulması ve uygulanması sürecine, ilgili tüm çalışanlar katılmaktadır" olarak tanımlanmış.

Serbestliğe Dayalı Liderlik şeklinde "yönetim erkine çok az ihtiyaç duyulur, çalışanlar kendi halinde ve herkes kendisine verilen görevler dahilinde amaç, plan ve program yapabilir" denmiş çalışmada.

Evet bir kontrol de bu aşamada yapalım. Hangi tür bize yakın geliyor?

***

Kendimizi test ettik, lider tipleri ile ait olduğumuz sınıfı tayin ettik ve sonuç iyi değil mi?

Yapılacak şey belli, Attila'nın dediği gibi: "Soylu bir elveda."

Ne diyordu büyük hükümdar: "Akıllı bir komutan, zamanın dolup yerine yeni birinin geleceği gün için hazırlık yapar."

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
225 gün önce
323 gün önce
351 gün önce
428 gün önce
442 gün önce
490 gün önce
497 gün önce
504 gün önce
554 gün önce
575 gün önce
582 gün önce
610 gün önce
616 gün önce
623 gün önce
637 gün önce
644 gün önce
658 gün önce
665 gün önce
672 gün önce
680 gün önce
743 gün önce
764 gün önce
777 gün önce
820 gün önce
826 gün önce
847 gün önce
874 gün önce
911 gün önce
925 gün önce
952 gün önce
959 gün önce
1001 gün önce
1050 gün önce
1086 gün önce
1092 gün önce
1135 gün önce
1177 gün önce
1190 gün önce
1218 gün önce
1260 gün önce
1288 gün önce
1302 gün önce
1358 gün önce
1379 gün önce
1498 gün önce
1506 gün önce
1512 gün önce
1519 gün önce
1526 gün önce
1534 gün önce
1548 gün önce
1561 gün önce
1569 gün önce
1603 gün önce
1618 gün önce
1625 gün önce
1632 gün önce
1673 gün önce
1723 gün önce
1750 gün önce
1786 gün önce
1800 gün önce
1821 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=