Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Soylu bir elveda

23 Kasım 2015, 00:29

"Yönetim krizi" denilen şey, ister ticari bir müessese olsun isterse de bir devlet veya siyasi parti, önemli bir problemdir. Ondan daha sıkıntılı bir durum ise bu krizin varlığını inkâr etmek veya görememektir.

İnkâr etmek bir yöntemdir. Başarısız olunsa dahi erki muhafaza etmek için bu durum geçiştirilir ve nihayet uygun zamanda iktidarı sağlamlaştıracak tedbirler alınır.

Machiavelli bunun yolunu tarif edip, teorik gerekçe de sunmuş: "Erk tanrıdan değil, kuvvetten doğar. Bu yolda gerekirse şiddet dahil her türlü yola başvurulmalıdır. Zira ikna ile başarı sağlanamaz. İnsanlar için korku, sevgi ve merhametten önce gelir."

Peki bu yolu tercih ederek, problemi çözmek yerine kişisel iktidarı muhkemleştirmek bizi gerçek bir "lider" yapar mı?

Bugün bu soruya cevap arayalım: Lider kimdir, nedir, ne iş yapar?

Serde bilim insanlığı olunca kaynağa inmeden yazmak olmuyor. Önümde bilimsel bir çalışma var: "Liderlik özellikleri ve davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma."

Çalışmada lider şöyle tanımlanıyor; "liderlik; yenilik ve başlatma ile ilgili bir şeydir."

Çalışmada yönetici ve lider arasındaki farklara dikkat çekilmiş: "Yönetici var olan durumu sürdürme üzerinde yoğunlaşır. Liderlik yaratıcı, uyum sağlayıcı ve çeviktir." Lider ve yönetici arasındaki farklar ise şöyle sıralanmış:

- Yönetici uygular, lider yenilik getirir,

- Yönetici süreklilik sağlar, lider geliştirir,

- Yönetici düzene, lider kişilere dayanır,

- Yönetici denetime, lider kişilere güvenir,

- Yönetici işleri doğru yapar, lider doğru iş yapar.

Meseleye ister politik, ister bilimsel, ister ticari zaviyeden bakın kendinize lider demekle veya birileri size lider diyor diye lider olamazsınız, diyor bu kriterler.

Araştırmacılar devam etmiş "... bir örgütün yöneticilerine sağladıkları kesin resmi haklar, onların etkili liderlik yapabilmelerinin garantisi değildir."

Bu cümlenin özeti "kritik anlarda, krizlerde verdiğiniz kararlar sizi lider yapar, sahip olduğunuz erk değil."

***

Liderlik testi

Önümde "başucu notlarım" var. Eskiden kitapların kenarlarına veya "şerh" defterlerimize not alırdık; artık bilgisayar veya akıllı telefonlarımızda oluşturup dijital olarak sakladığımız akıl defterlerimiz var.

Yıllar önce not almışım yurt dışında yapılan bir araştırmayı nakleden bir çalışmadan. Çalışmayı ve yapanları da not almışım: Santa Clara Üniversitesi, James Kousez ve Barry Posner, "Leadership Challenge."

Şu soruları sorarak liderliğinizi test edebilirsiniz demişler. Etrafımız kalabalıksa çekilip sakin bir yerde soruları kendimize soralım ve liderliğimizin ölçüsünü test edelim.

- İnsanlara ilham verebiliyor muyum?

- İnsanların bana güveni ne kadar?

- İnsanlara bir hayal sunabiliyor muyum?

- İşimde becerikli miyim?

***

Liderlik türleri

Doç. Dr. Bekir Buluç "Bilgi Çağı ve Liderlik" isimli çalışmasında liderlik meselesini masaya yatırmış. Literatüre de dayanarak üç başlık altında toplamış liderlik türlerini:

- Otoriter/otokrat liderlik

- Demokratik/katılımcı liderlik

- Serbestliğe dayalı liderlik

"Otoriter liderlik" demiş Buluç, ".. bürokratik otoritenin hâkim olduğu örgütlerde görülmektedir. Otoriter liderler astlarını kesinlikle yönetimin dışında tutarlar. Amaçların, planların ve politikaların oluşturulmasında astların rolü yok denecek kadar azdır. Tüm karar mekanizmaları yöneticilerin sorumluluğunda olup, astlar sadece söyleneni yapmakla yükümlüdür."

"Demokratik/Katılımcı Liderlik" şekli, "demokratik ve insanın merkeze alındığı örgütlerde görülmektedir. Demokratik örgütlerde kararların oluşturulması ve uygulanması sürecine, ilgili tüm çalışanlar katılmaktadır" olarak tanımlanmış.

Serbestliğe Dayalı Liderlik şeklinde "yönetim erkine çok az ihtiyaç duyulur, çalışanlar kendi halinde ve herkes kendisine verilen görevler dahilinde amaç, plan ve program yapabilir" denmiş çalışmada.

Evet bir kontrol de bu aşamada yapalım. Hangi tür bize yakın geliyor?

***

Kendimizi test ettik, lider tipleri ile ait olduğumuz sınıfı tayin ettik ve sonuç iyi değil mi?

Yapılacak şey belli, Attila'nın dediği gibi: "Soylu bir elveda."

Ne diyordu büyük hükümdar: "Akıllı bir komutan, zamanın dolup yerine yeni birinin geleceği gün için hazırlık yapar."

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
144 gün önce
242 gün önce
270 gün önce
347 gün önce
361 gün önce
410 gün önce
416 gün önce
423 gün önce
473 gün önce
494 gün önce
501 gün önce
529 gün önce
536 gün önce
543 gün önce
557 gün önce
564 gün önce
578 gün önce
585 gün önce
592 gün önce
599 gün önce
662 gün önce
683 gün önce
697 gün önce
739 gün önce
746 gün önce
766 gün önce
793 gün önce
830 gün önce
844 gün önce
872 gün önce
879 gün önce
970 gün önce
1005 gün önce
1011 gün önce
1054 gün önce
1096 gün önce
1110 gün önce
1137 gün önce
1180 gün önce
1208 gün önce
1222 gün önce
1278 gün önce
1299 gün önce
1418 gün önce
1425 gün önce
1432 gün önce
1439 gün önce
1446 gün önce
1453 gün önce
1467 gün önce
1481 gün önce
1488 gün önce
1523 gün önce
1537 gün önce
1544 gün önce
1551 gün önce
1593 gün önce
1642 gün önce
1670 gün önce
1705 gün önce
1719 gün önce
1740 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=