Lütfen bekleyin..

İsmail Şahin

Soylu bir elveda

23 Kasım 2015, 00:29

"Yönetim krizi" denilen şey, ister ticari bir müessese olsun isterse de bir devlet veya siyasi parti, önemli bir problemdir. Ondan daha sıkıntılı bir durum ise bu krizin varlığını inkâr etmek veya görememektir.

İnkâr etmek bir yöntemdir. Başarısız olunsa dahi erki muhafaza etmek için bu durum geçiştirilir ve nihayet uygun zamanda iktidarı sağlamlaştıracak tedbirler alınır.

Machiavelli bunun yolunu tarif edip, teorik gerekçe de sunmuş: "Erk tanrıdan değil, kuvvetten doğar. Bu yolda gerekirse şiddet dahil her türlü yola başvurulmalıdır. Zira ikna ile başarı sağlanamaz. İnsanlar için korku, sevgi ve merhametten önce gelir."

Peki bu yolu tercih ederek, problemi çözmek yerine kişisel iktidarı muhkemleştirmek bizi gerçek bir "lider" yapar mı?

Bugün bu soruya cevap arayalım: Lider kimdir, nedir, ne iş yapar?

Serde bilim insanlığı olunca kaynağa inmeden yazmak olmuyor. Önümde bilimsel bir çalışma var: "Liderlik özellikleri ve davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma."

Çalışmada lider şöyle tanımlanıyor; "liderlik; yenilik ve başlatma ile ilgili bir şeydir."

Çalışmada yönetici ve lider arasındaki farklara dikkat çekilmiş: "Yönetici var olan durumu sürdürme üzerinde yoğunlaşır. Liderlik yaratıcı, uyum sağlayıcı ve çeviktir." Lider ve yönetici arasındaki farklar ise şöyle sıralanmış:

- Yönetici uygular, lider yenilik getirir,

- Yönetici süreklilik sağlar, lider geliştirir,

- Yönetici düzene, lider kişilere dayanır,

- Yönetici denetime, lider kişilere güvenir,

- Yönetici işleri doğru yapar, lider doğru iş yapar.

Meseleye ister politik, ister bilimsel, ister ticari zaviyeden bakın kendinize lider demekle veya birileri size lider diyor diye lider olamazsınız, diyor bu kriterler.

Araştırmacılar devam etmiş "... bir örgütün yöneticilerine sağladıkları kesin resmi haklar, onların etkili liderlik yapabilmelerinin garantisi değildir."

Bu cümlenin özeti "kritik anlarda, krizlerde verdiğiniz kararlar sizi lider yapar, sahip olduğunuz erk değil."

***

Liderlik testi

Önümde "başucu notlarım" var. Eskiden kitapların kenarlarına veya "şerh" defterlerimize not alırdık; artık bilgisayar veya akıllı telefonlarımızda oluşturup dijital olarak sakladığımız akıl defterlerimiz var.

Yıllar önce not almışım yurt dışında yapılan bir araştırmayı nakleden bir çalışmadan. Çalışmayı ve yapanları da not almışım: Santa Clara Üniversitesi, James Kousez ve Barry Posner, "Leadership Challenge."

Şu soruları sorarak liderliğinizi test edebilirsiniz demişler. Etrafımız kalabalıksa çekilip sakin bir yerde soruları kendimize soralım ve liderliğimizin ölçüsünü test edelim.

- İnsanlara ilham verebiliyor muyum?

- İnsanların bana güveni ne kadar?

- İnsanlara bir hayal sunabiliyor muyum?

- İşimde becerikli miyim?

***

Liderlik türleri

Doç. Dr. Bekir Buluç "Bilgi Çağı ve Liderlik" isimli çalışmasında liderlik meselesini masaya yatırmış. Literatüre de dayanarak üç başlık altında toplamış liderlik türlerini:

- Otoriter/otokrat liderlik

- Demokratik/katılımcı liderlik

- Serbestliğe dayalı liderlik

"Otoriter liderlik" demiş Buluç, ".. bürokratik otoritenin hâkim olduğu örgütlerde görülmektedir. Otoriter liderler astlarını kesinlikle yönetimin dışında tutarlar. Amaçların, planların ve politikaların oluşturulmasında astların rolü yok denecek kadar azdır. Tüm karar mekanizmaları yöneticilerin sorumluluğunda olup, astlar sadece söyleneni yapmakla yükümlüdür."

"Demokratik/Katılımcı Liderlik" şekli, "demokratik ve insanın merkeze alındığı örgütlerde görülmektedir. Demokratik örgütlerde kararların oluşturulması ve uygulanması sürecine, ilgili tüm çalışanlar katılmaktadır" olarak tanımlanmış.

Serbestliğe Dayalı Liderlik şeklinde "yönetim erkine çok az ihtiyaç duyulur, çalışanlar kendi halinde ve herkes kendisine verilen görevler dahilinde amaç, plan ve program yapabilir" denmiş çalışmada.

Evet bir kontrol de bu aşamada yapalım. Hangi tür bize yakın geliyor?

***

Kendimizi test ettik, lider tipleri ile ait olduğumuz sınıfı tayin ettik ve sonuç iyi değil mi?

Yapılacak şey belli, Attila'nın dediği gibi: "Soylu bir elveda."

Ne diyordu büyük hükümdar: "Akıllı bir komutan, zamanın dolup yerine yeni birinin geleceği gün için hazırlık yapar."

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
43 gün önce
50 gün önce
107 gün önce
128 gün önce
135 gün önce
163 gün önce
169 gün önce
176 gün önce
190 gün önce
197 gün önce
211 gün önce
218 gün önce
225 gün önce
233 gün önce
296 gün önce
317 gün önce
330 gün önce
373 gün önce
379 gün önce
400 gün önce
427 gün önce
463 gün önce
478 gün önce
505 gün önce
512 gün önce
603 gün önce
639 gün önce
730 gün önce
743 gün önce
813 gün önce
841 gün önce
855 gün önce
911 gün önce
1051 gün önce
1059 gün önce
1065 gün önce
1072 gün önce
1079 gün önce
1087 gün önce
1101 gün önce
1114 gün önce
1122 gün önce
1156 gün önce
1171 gün önce
1178 gün önce
1185 gün önce
1226 gün önce
1276 gün önce
1303 gün önce
1339 gün önce
1353 gün önce
1374 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=