Lütfen bekleyin..

İran rahatlayacak ama petrolü teğet geçecek

27 Kasım 2013, 10:14

İran’ın nükleer programına Batılı güçler tarafından yıllardır uygulanan yaptırımların sonunda, haftasonu Cenevre’de geçici de olsa bir anlaşmaya varıldı.

Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş

Anlaşma, ilk etapta 6 aylık bir süre içinde İran’ın uranyum zenginleştirmesine ve nükleer santrallerdeki çalışmalarına sınırlamalar getirirken, P5+1 ((ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya) tarafı da İran’a uygulanan yaptırımlarda belirli hafiflemeleri taahhüt ediyor.

Dün petrol fiyatlarında “sert düşüş” diye manşetlere çıkan psikolojik rahatlama piyasalar kapanırken tamamen kaybolmuştu.

Bu, her şeyden önce, anlaşmanın İran’ın dünya piyasalarına çıkardığı petrolün miktarında bir değişime yol açmayacak olmasından kaynaklanıyor.

Anlaşmaya göre P5+1, İran’ın halihazırdaki petrol ihracına karışmayacak.

İran’ın Ağustos 2011’de, yaptırımlar başlamadan evvel günlük 2,5 milyon varile yaklaşan petrol ihracı, AB’nin alımları durdurması ve İran petrolünün %60’ından fazlasını alan Asya ülkelerinin alımlarını %50 oranında azaltmaları sonucu 2012 yılının ortalarından beri günlük ortalama 1 milyon varile düştü.

Anlaşmanın ardından Beyaz Saray’ın internet sayfasında yayınlanan bir metin de İran’ın petrol ihracının bu miktarı aşmayacağını teyit ediyor.

Sigorta sancısı

İran’ın, bilhassa Asya’ya, özellikle de Hindistan’a yaptığı ihracatta başını ağrıtan sigorta problemlerinin çözülmesi, yapılan anlaşmada yer alan “muhtelif sigorta ve ulaşım hizmetleri” maddesinde öngörülüyor.

Yaptırımlar sonucunda İran petrolü taşıyan tankerleri sigortalamakta yaşanan sorunlar ile Avrupalı şirketlerin İran petrolü işlenmesini sigortalamayı reddetmeleri nedeniyle piyasaya çıkamayan ürün, sigorta işlemlerinin tekrar yapılmaya başlanmasıyla İran’ın petrol ihracına günlük 200 bin varil civarında bir ek getirecek.

Fakat İran’ın yaptırımlar süresinceki ihracının ortalama günlük 800 bin ve 1,2 milyon varil arasında dalgalandığı düşünüldüğünde, bu miktarın dünya petrol piyasaları açısından önemli olmadığı aşikar. İran’ın tekrar yaptırımlar öncesi petrol ihraç seviyelerine dönmesi 2015 yılından önce mümkün gözükmüyor.

Dünya petrol arzında İran’a yaptırımlarla kaybolan günlük 1,5 milyon varil, bilhassa Suudi Arabistan’ın üretimini günlük 9,5-10 milyon varile kadar çıkarması sayesinde karşılanmış durumda.

Dolayısıyla İran ile ilgili bu çerçevede yürüyecek gelişmelerin önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarında dün yaşananın benzeri birkaç dolarlık bir psikolojik etki dışında bir oynamaya yol açmasını beklemek güç.

Dünya petrol piyasalarında bir değişim sağlamayacak olsa da, anlaşma İran için çok önemli.

Anlaşmanın önemli bir maddesi, İran’ın uluslararası hesaplarda dondurulmuş paralara erişiminin sağlanmasıyla ilgili.4 milyar doları petrol satışından olmak üzere 7 milyar dolar olarak zikredilen bu meblağ, yine anlaşmanın bir parçası olan petrokimya sekteöründeki rahatlamalar sayesinde 10 milyar doları geçebilir.

Geçen yıl ve bu yıl ekonomisi daralan, enflasyonun %40’ları geçtiği, toplam ihracatın %80’ini oluşturan petrol satışlarındaki çöküş nedeniyle bütçesi sürekli açık verdiği ve bilhassa orta sınıfın çok sıkıntı çektiği İran, bu sayede bir nebze nefes alabilir. 2010’dan beri uygulanan ambargo İran’a 90 milyar Dolarlık zarar verdi.

Ülke ekonomisinin bel kemiği petrol ihracatı yüzde 45 oranında düştü. 2013’te kalkınma oranı ekside seyretmeye devam etti.

Riyal’in değerini yitirmesi ise ithal malların fiyatlarının sadece eylül ayında yüzde 41 artmasına yol açtı.-YeniÇağ

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
EKONOMİ Kategorisindeki Diğer Haberler
Döviz bozdurma kampanyası sürerken bankalardaki döviz hesapları 2.7 milyar ..
Hükümete yakın Memur-Sen tarafından yapılan açıklamaya göre; 4 kişilik bir ..
Geçen hafta rekor üstüne rekor kıran dolar 3.35 TL'nin altını gördü...
Altının gram fiyatı, 128 liranın altına gerileyerek 14 Kasım'dan beri e..
Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, "Dolar kurundaki artışın enfla..
Benzinin litre fiyatına 15, motorin fiyatlarına 16 kuruş zam yapıldı. Zam s..
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=